Нони Ҳаррӯза – Хуруҷ 23:1-19

Ҳукми одилона ва риоя кардани идҳо

Мулоҳизаҳо ва хулосаҳ

Худо ба исроилиён фармон медиҳад, ки новобаста аз вазъият, шоҳидони ростқавл ва доварони поранагиранда ва одил бошанд. (Оят.1-9).

Худо мегӯяд:

«Овозаи бекораро ба забон нарон… шоҳиди козиб бошӣ»
(Хуруҷ 23:1)

Дар фарҳанги тоҷикӣ гап зуд паҳн мешавад. Бисёр вақт одамон бе санҷидан хабарро мегӯянд: “шунидам ки…”, “мегӯянд ки…”. Лекин Худо моро огоҳ мекунад, ки овозаи дурӯғ метавонад зиндагии касеро вайрон кунад. Як сухани носанҷида метавонад обрӯи инсонро резонад, дӯстиро вайрон кунад ва ҳатто оиларо ҷудо намояд. Барои ҳамин мӯъмин бояд эҳтиёт кунад, ки забонаш воситаи осеб не, балки воситаи ҳақиқат ва баракат бошад.

Боз Худо мегӯяд:

«Аксариятро дар роҳи бадкорӣ пайравӣ накун»
(Хуруҷ 23:2)

Баъзан одам фикр мекунад: “Ҳама ҳамин хел мекунанд, ман ҳам мекунам”. Лекин назди Худо ҳақиқат бо шумораи одамон муайян намешавад. Агар тамоми деҳа ё ҳама ҳамкорон роҳи нодурустро интихоб кунанд, фарзанди Худо бояд рост истад. Дар Тоҷикистон ҳам баъзан одам барои “шарманда нашудан” ё “аз мардум қафо намондан” кореро мекунад, ки виҷдонаш қабул надорад. Худо моро даъват мекунад, ки виҷдонро нафурӯшем.

Худо инчунин дар бораи замин ва истироҳат фармон дод. Шаш сол заминро кишт мекарданд, лекин соли ҳафтум онро ором мемонданд. Ҳатто ҳайвонот ва ғуломон ҳам бояд истироҳат мекарданд. Ин нишон медиҳад, ки Худо танҳо ба кори инсон не, ба оромии инсон ҳам аҳамият медиҳад.

Дар зиндагии тоҷикӣ меҳнат чизи муҳим аст. Деҳқон баҳор мекорад, тобистон об медиҳад ва тирамоҳ ҳосил ҷамъ мекунад. Одамони калонсол мегӯянд: «Замин меҳнатро дӯст медорад». Ин дуруст аст. Лекин баъзан инсон чунон ғарқи кор мешавад, ки Худоро фаромӯш мекунад. Баъзеҳо ҳафт рӯз танҳо барои пул, сохтмон, муҳоҷират ё тиҷорат медаванд, вале барои ибодат, оила ва оромии дил вақт надоранд.

Худо мехост Исроил фаҳмад, ки зиндагӣ танҳо бо меҳнати инсон намегардад. Ҳосили ҳақиқиро Худо медиҳад. Барои ҳамин як рӯз дар ҳафта ва як сол дар ҳафт сол мардум бояд меистоданд ва ба Худо бовар мекарданд. Ин имон талаб мекард. Деҳқон метавонист тарсад: “Агар заминро истироҳат диҳам, чӣ мехӯрем?” Лекин Худо онҳоро таълим медод, ки ризқ аз дасти Ӯст.

Имрӯз ҳам мо бояд омӯзем, ки танҳо бо қувваи худ зиндагӣ намекунем. Оромӣ ёфтан дар Худо нишонаи сустӣ нест; ин нишонаи боварӣ аст. Касе ки ҳеҷ вақт ором намегирад, гӯё мегӯяд: “Ҳама чиз ба дӯши ман аст”. Лекин Худо мегӯяд: “Ба Ман таваккал кун”.

Баъдан Худо дар бораи се иди муҳим сухан мегӯяд. Ин идҳо танҳо маросим набуданд. Онҳо ба мардум ёдрас мекарданд, ки Худо онҳоро аз Миср озод кард, ба онҳо ризқ дод ва нигоҳубин намуд. Худо мехост маркази зиндагии мардум худи Ӯ бошад, на бутҳо ва урфу одатҳои халқҳои дигар.

Имрӯз ҳам одам метавонад бут дошта бошад, ҳатто агар ҳайкал напарастад. Пул, обрӯ, кори зиёд, фикри мардум ё ҳатто анъана метавонад ҷои Худоро гирад. Барои ҳамин Худо гуфт:

«Номи худоёни дигарро зикр накунед».

Яъне дили шумо бояд ба Худованд тааллуқ дошта бошад.

Дар охир ин порча ба мо ёд медиҳад, ки зиндагии имондор танҳо ибодати забонӣ нест. Худо мехоҳад мо дар сухан рост, дар муносибат одил, дар меҳнат ҳалол ва дар дил ба Ӯ такякунанда бошем. Наҷот танҳо барои рӯзи якшанбе ё вақти дуо нест; он бояд дар бозор, дар хона, дар кор ва дар муносибат бо мардум дида шавад.

Андеша кунед:
Оё шумо ба овоза ва суханони мардум зуд бовар мекунед?
Оё кори зиёд шуморо аз Худо дур накардааст?
Оё шумо ба Худо он қадар бовар доред, ки метавонед оромӣ ёбед?

Худо имрӯз ҳам одамонеро меҷӯяд, ки дар байни ҷомеаи каҷкор рост зиндагӣ мекунанд.

Фароиз дар бораи рӯзи ҳафтум ва соли ҳафтум.

10 Ва шаш сол замини худро киштукор намо, ва ҳосилашро ҷамъ кун; 11 Ва дар соли ҳафтум онро ором гузор ва тарк намо, то ки камбағалони қавмат аз он бихӯранд, ва он чи аз онҳо боқӣ монад, ҳайвоноти саҳро бихӯранд; бо токзори худ ва бо дарахтони зайтуни худ низ чунин амал намо. 12 Шаш рӯз корҳои худро ба ҷо овар, ва дар рӯзи ҳафтум ором гир, то ки говат ва харат фароғат ёбад, ва писари канизат ва ғариб истироҳат кунанд. (23:10-12)

Тибқи қонуни иҷрои рӯзи шанбе, яҳудиён бояд дар рӯзи ҳафтуми ҳафта истироҳат кунанд ва ба ғуломон ва ҳайвонот истироҳат бидиҳанд. Дар шаш сол як маротиба, бояд ба замин низ оромӣ дода мешуд. Бо муқаррар кардани ин қонунҳои Худои Таъоло мехост, ки исроилиён дарк кунанд ва ба ёд оваранд, ки Ӯ онҳоро аз ғуломӣ раҳо карда, даъват намуда, ба онҳо имконият дод, ки на танҳо меҳнат кунанд, балки дар Ӯ оромӣ ёбанд. (Оят.10-12).

13 Ва ҳар он чиро, ки Ман ба шумо гуфтаам, риоя намоед; ва номи худоёни дигарро зикр накунед, он аз забонатон шунида нашавад.

Дар ин қисми Китоби Муқаддас Худо ба халқи Исроил танҳо қонун намедиҳад, балки ба онҳо тарзи зиндагии дурустро меомӯзонад. Худо мехост, ки халқи Ӯ аз мардумони атроф фарқ кунанд: ростқавл бошанд, беинсофӣ накунанд, ба камбағалон раҳм кунанд ва зиндагии худро бар Худо бино намоянд. Ин суханон имрӯз ҳам барои мо аҳамият доранд, махсусан дар ҷомеае ки одам баъзан барои фоида, тарс ё “обрӯи мардум” ҳақиқатро пинҳон мекунад.

Фароиз дар бораи се ид.

Фароиз дар бораи се ид

14 Се маротиба ҳар сол барои Ман ид бикун: 15 Иди фатирро риоя намо; ҳафт рӯз, чунон ки ба ту амр фармудаам, дар вақти муайяни моҳи абиб фатир бихӯр, зеро ки дар он вақт ту аз Миср берун омадаӣ; ва бигзор ба ҳузури Ман тиҳидаст наоянд; 16 Ва иди дарави навбари ғалладонаи худро, ки дар саҳро кишт кардаӣ; ва иди ҷамъовариро дар охири сол, вақте ки ҳосили меҳнати худро аз саҳро ҷамъ кардаӣ. 17 Соле се маротиба тамоми наринаи ту бояд ба ҳузури Худованди Парвардигор ҳозир шаванд. 18 Хуни қурбонии Маро бо якҷоягии хамиртуруш тақдим накун, ва чарбуи қурбонии идонаи Ман то субҳ боқӣ намонад. 19 Навбари аввалини заминатро ба хонаи Худованд Худои худ биёр. Бузғоларо дар шири модари он напаз.

Баъдан Худованд се идро, дар сол, ки халқи Исроил бояд ҷашн мегирифтанд, номбар намуд. Худо мехост, ки одамон аз урфу одат ва таассуботи бутпарастӣ даст кашанд ва фарҳанги наверо қабул кунанд, ки маркази он Худо Худаш аст.

Дарсҳои Худо

1 Овозаи бекораро ба забон нарон; дасти худро ба шарир надеҳ, то ки шоҳиди козиб бошӣ. 2 Аксариятро дар роҳи бадкорӣ пайравӣ накун, ва дар мурофиа бар хилофи виҷдони худ шаҳодат надеҳ, то ки моил ба аксарият шуда, ба каҷкорӣ сабаб гардӣ. 3 Ва нисбат ба камбағал дар мурофиаи вай рӯбинӣ накун.

Ба одамони шарир мубтало шудан, сухани беасос ва паҳн кардани овозаҳои бардурӯғ, як навъ шаклҳои зӯроварӣ мебошад. Аз ин сабаб Исо огоҳ кард, ки сухан метавонад одамро бикушад. Мо бояд танҳо сухани ҳақро гӯем, то касе аз айбдор кардани бардурӯғ осеб набинад.

10 Ва шаш сол замини худро киштукор намо, ва ҳосилашро ҷамъ кун; 11 Ва дар соли ҳафтум онро ором гузор ва тарк намо, то ки камбағалони қавмат аз он бихӯранд, ва он чи аз онҳо боқӣ монад, ҳайвоноти саҳро бихӯранд; бо токзори худ ва бо дарахтони зайтуни худ низ чунин амал намо. 12 Шаш рӯз корҳои худро ба ҷо овар, ва дар рӯзи ҳафтум ором гир, то ки говат ва харат фароғат ёбад, ва писари канизат ва ғариб истироҳат кунанд. 13 Ва ҳар он чиро, ки Ман ба шумо гуфтаам, риоя намоед; ва номи худоёни дигарро зикр накунед, он аз забонатон шунида нашавад.

Риояи рӯзи шанбе, ба мо кӯмак мекунад, ки дарк кунем, ки мо танҳо одамоне ҳастем, ки ба истироҳат ниёз дорем ва мавҷудияти мо аз файзи Худо вобаста аст. Андеша кунед, ки оё шумо ба ҳадде «хуҷаини» зиндагии худ нашудаед, ки ҳафтае ҳафт рӯз ба худ оромӣ намедиҳед ва ҳамзамон дигаронро аз истироҳату оромӣ маҳрум мекунед. Нигоҳ накарда ба ҳама чиз, бояд аз меҳнат истироҳат кардан ва двр Худованд оромӣ ёфтан, ба шумо имони устувор ба Худованд ва қудрати Ӯ лозим аст.