Нони Ҳаррӯза – Хуруҷ 30:1-16

Қурбонгоҳ барои сӯзондани бухур

Дар Хуруҷ 30 мо дар бораи қурбонгоҳи бухур мехонем. Худо ба Мусо фармуд, ки барои хаймаи вохӯрӣ қурбонгоҳи махсус созад, ки дар он Ҳорун ҳар саҳар ва ҳар бегоҳ бухури хушбӯй бисӯзонад. Ин бухур танҳо барои зебо кардани ҷой ё ба вуҷуд овардани бӯи хуш набуд. Он маънои рӯҳонӣ дошт. Бухуре, ки ба боло мебаромад, рамзи дуоҳои халқи Худо буд. Ҳамин тавр, ҳар саҳар ва ҳар бегоҳ ба исроилиён хотиррасон мешуд, ки онҳо ба Худо наздик мешаванд ва дуоҳои онҳо ба ҳузури Ӯ мерасанд.

Ин барои мо имрӯз дарси муҳим дорад. Дуо набояд танҳо кори мо дар вақти мушкилӣ бошад. Бисёр вақт мо вақте ба Худо бештар муроҷиат мекунем, ки дар зиндагӣ мушкил пайдо мешавад. Вақте фарзанд бемор мешавад, барои саломатии ӯ бисёр дуо мекунем. Вақте кори мо хуб намеравад, аз Худо ёрӣ мехоҳем. Вақте дар оила мушкил пайдо мешавад, ба Ӯ рӯ меорем. Аммо вақте ҳама чиз ором аст, дуо метавонад ба осонӣ аз ҳаёти мо дур шавад.

Худо ба исроилиён нишон дод, ки бухур бояд пайваста фурӯзон бошад. Ин ба мо хотиррасон мекунад, ки муносибати мо бо Худо пайваста бо мо алоқаманд аст. Мо танҳо дар лаҳзаҳои зарурӣ Худоро намеҷӯем. Ӯ мехоҳад, ки мо ҳар рӯз бо Ӯ роҳ равем, бо Ӯ сӯҳбат кунем ва ҳаёти худро ба Ӯ супорем.

Дар фарҳанги тоҷикӣ корҳои ҳаррӯза одатан тартиби муайян доранд. Субҳ одамон бедор мешаванд, чой менӯшанд, ба кор мераванд ва бегоҳ ба хона бармегарданд. Барои бисёр оилаҳо меҳмоннавозӣ низ қисми муҳими ҳаёт аст. Вақте меҳмон меояд, хона омода мешавад, дастархон кушода мешавад ва чой гузошта мешавад. Мо мехоҳем ба меҳмон нишон диҳем, ки омадани ӯ барои мо муҳим аст.

Мулоҳизаҳо ва хулосаҳо

Қурбонгоҳи бухур бояд танҳо барои таъини худ истифода мешуд. Бухури сӯзон рамзи дуо, қурбонӣ, хизмат ва ҳама чизест, ки ба Худо додан мехостанд онҳое, ки омурзиши гуноҳҳоро аз Ӯ гирифтанд (оят.1-10).
Мусо аз Худо фармон гирифт, ки «барӯйхатгирии» мардумро гузаронад ва аз ҳар як калонсол фидияи ҷонӣ бигирад. Ин хотиррасон мекард, ки ҳаёти исроилиён аз Худованд вобаста аст. Маблағҳои ҷамъшуда бояд барои таъмини эҳтиёҷоти хидмат дар хаймаи вохӯрӣ истифода мешуданд. (оят. 11-16).

Қурбонгоҳи бухур низ моро ба чунин ҳақиқат равона мекунад: Худо бояд меҳмони тасодуфӣ дар ҳаёти мо набошад. Ӯ бояд дар маркази ҳаёти ҳаррӯзаи мо бошад. Мо барои Ӯ танҳо вақте вақт намеёбем, ки дигар корҳо тамом шуданд. Мо барои Ӯ ҷойи аввал мегузорем.

Баъд дар ин боб Худо ба Мусо фармуд, ки аз ҳар як марди бистсола ва боло ним сиқл фидия бигирад. Чизи муҳим дар ин ҷо он аст, ки сарватманд набояд бештар диҳад ва камбағал набояд камтар диҳад. Худо гуфт: «Сарватдор аз ним сиқл зиёд надиҳад, ва камбағал аз он кам надиҳад» (Хуруҷ 30:15).

Хислати Худо

15 Сарватдор аз ним сиқл зиёд надиҳад, ва камбағал аз он кам надиҳад, вақте ки ҳадияи Худовандро барои кафорати ҷонҳои худ адо мекунед. 16 Ва нуқраи кафоратро аз банӣ‐Исроил бигир, ва онро барои хизмати хаймаи чомеъ бидеҳ; ва ин барои банӣ‐Исроил ёдгорӣ ба ҳузури Худованд, барои кафорати ҷонҳои шумо хоҳад буд». (30:15-16)

Ҳама мардони аз бистсола боло, новобаста аз молу сарваташон, ки аз ҷониби Худо муқаррар шудааст, бояд барои ҷони худ бо миқдори якхела фидия диҳанд. Бо ин роҳ, ҷамъоварии маблағ барои нигоҳ доштани ҳаёт дар маъбад, Худованд ба ҳамаи халқ имконият дод, ки дар хизмат бо Ӯ иштирок кунанд. Оё одамони сину солашон гуногун, ки ба гурӯҳҳои иҷтимоӣ ва этникӣ (гурӯҳӣ) дохиланд, дар ҳаёти калисои шумо якдилона иштирок мекунанд?

Дарсҳои Худо

7 Ва Ҳорун бухури муаттар бар он хоҳад сӯзонид; ҳар субҳ, вақте ки чароғҳоро ба тартиб меоварад, онро хоҳад сӯзонид. 8 Ва ҳангоме ки Ҳорун чароғҳоро дар шомгоҳ бармеафрӯзад, онро хоҳад сӯзонид; ин бухури доимӣ ба ҳузури Худованд дар наслҳои шумо хоҳад буд. (30:1-8)

Қурбонгоҳ барои бухур, бояд дар назди даромадгоҳи муқаддасон ҷойгир мешуд. Бухуре, ки бар он сӯзонда мешуд, рамзи дуоҳои муқаддасон ва бахшидашудагон ба Худо буд (Луқо.1:9-10; Ваҳӣ.5:8; 8:3; Забур. 141:2), ки набояд қатъ шавад. Оё «бухури» дуоҳо ва ибодатҳои шумо мунтазам ба сӯи Худованд боло мераванд?

Ин ба мо нишон медиҳад, ки назди Худо арзиши ҷони инсонро бо сарват ё мақоми иҷтимоӣ чен намекунанд. Дар ҷомеа одамон метавонанд аз ҷиҳати молу мулк, вазифа, маълумот ва обрӯ аз ҳам хеле фарқ кунанд. Дар фарҳанги мо ҳам баъзан одамро аз рӯи хона, мошин, кор, насаб ё мавқеи иҷтимоияш баҳо медиҳанд. Аммо назди Худо ҳамаи одамон ба Ӯ ниёз доранд. Сарватманд ба Худо ҳамон қадар эҳтиёҷ дорад, ки камбағал дорад. Одами соҳибмақом ба файзи Худо ҳамон қадар ниёз дорад, ки одами одӣ дорад.

Ҳақиқат низ маркази калисо аст. Хизмат ба Худо на танҳо кори сарватмандон, босаводон ё онҳое аст, ки дар вазифаҳои баланд қарор доранд. Худо мехоҳад, ки тамоми халқи Ӯ дар кори Ӯ иштирок кунад. Яке метавонад маблағ диҳад, дигаре меҳнати худро диҳад, дигаре меҳмоннавозӣ кунад, дигаре кӯдаконро таълим диҳад ва дигаре соатҳои зиёд барои дигарон дуо кунад. На ҳамаи мо як хел хизмат мекунем, аммо ҳамаи мо метавонем дар кори Худо саҳм дошта бошем.

Ин барои фарҳанги тоҷикӣ махсусан муҳим аст, зеро мо одатан нисбат ба оила ва хешовандон масъулияти зиёд ҳис мекунем. Вақте яке аз хешовандон мушкил дорад, дигарон кӯшиш мекунанд, ки ба ӯ ёрӣ расонанд. Ин ғамхорӣ як чизи хуб аст. Аммо мо метавонем онро боз ҳам амиқтар кунем, вақте ки ғамхории худро ба дуо табдил медиҳем. Мо метавонем барои фарзандонамон, падару модаронамон, бародарону хоҳарон, ҳамсояҳо ва дӯстонамон дуо кунем. Мо метавонем барои касоне дуо кунем, ки ҳанӯз Худоро намешиносанд.

Бухури қурбонгоҳ ба мо хотиррасон мекунад, ки дуоҳои мо танҳо суханҳои холӣ нестанд. Китоби Муқаддас дуоҳои муқаддасонро ба бухуре монанд мекунад, ки ба ҳузури Худо боло меравад. Вақте мо барои касе бо дили самимӣ дуо мекунем, мо кори хурде намекунем. Мо шахс ё вазъиятро ба ҳузури Худо мебарем ва ба Ӯ месупорем.

Аз ин рӯ, саволи муҳим барои ҳар яки мо ин аст: Оё «бухури» дуоҳои ман мунтазам ба ҳузури Худо боло меравад? Оё ман танҳо вақте дуо мекунам, ки ба чизе эҳтиёҷ дорам, ё дуо қисми табиии ҳаёти ҳаррӯзаи ман шудааст?

Хуруҷ 30 моро ба муносибати доимӣ бо Худо даъват мекунад. Худо намехоҳад, ки мо Ӯро танҳо дар вақти душворӣ ба ёд орем. Ӯ мехоҳад, ки субҳи мо бо Ӯ оғоз шавад ва рӯзи мо бо Ӯ анҷом ёбад. Ӯ мехоҳад, ки мо дар шодӣ ҳам ба Ӯ муроҷиат кунем ва дар ғам ҳам ба Ӯ такя намоем. Ӯ мехоҳад, ки дуои мо мисли бухури доимӣ ба ҳузури Ӯ боло равад.

Имрӯз, вақте ки мо корҳои зиёди рӯзмарра дорем, осон аст, ки бигӯем: «Вақт надорам». Аммо шояд масъала танҳо набудани вақт набошад. Шояд масъала дар он бошад, ки мо барои чӣ чизҳо вақт ҷудо карданро муҳим мешуморем. Агар Худо дар ҳақиқат барои мо муҳим бошад, мо бояд барои Ӯ дар ҳаёти ҳаррӯзаи худ ҷой ҷудо кунем.

Бигзор хонаҳои мо ҷойҳое бошанд, ки дар онҳо на танҳо бӯи нони гарм ва чойи тоҷикӣ, балки «бӯи хуши» дуоҳои содиқона низ ба ҳузури Худо боло равад. Бигзор фарзандони мо аз падару модари худ омӯзанд, ки дуо танҳо барои рӯзи мушкил нест. Дуо роҳи зиндагӣ бо Худост.

Ва вақте ки мо субҳ чашм мекушоем, бигзор аввалин фикри мо ин набошад, ки имрӯз чӣ қадар кор дорем, балки ин бошад: «Худованд, имрӯз ҳам ман ба Ту ниёз дорам. Рӯзи маро роҳнамоӣ кун.» Ва вақте ки шаб фаро мерасад, бигзор бо шукргузорӣ ба Ӯ муроҷиат кунем: «Худованд, барои тамоми рӯзи имрӯз ташаккур. Ҳама чизро ба дасти Ту месупорам.»

Ҳамин тавр, дуо дар ҳаёти мо ба бухури доимӣ монанд мешавад, ки ҳар саҳар ва ҳар бегоҳ ба ҳузури Худо боло меравад.