Мавлуди Исо – Луқо 2

Ҳикояи Мавлуди Исои Масеҳ, ки ҳамасола аз ҷониби имондорон такрор ва ҷашн гирифта мешавад, ба мо нишон медиҳад, ки чӣ гуна Худо таваллуди Масеҳро — ки дар вақташ фаро расид — бо дақиқӣ ташкил кардааст.

1 Дар он айём аз ҷониби қайсар Авғустус фармоне баромад, ки дар тамоми рӯи замин саршуморӣ гузаронанд. 2 Дар замоне ки Кириниюс дар Сурия хукмронӣ мекард, ин саршуморӣ аввалин буд. 3 Ва ҳама барои нависондани худ, ҳар яке ба шаҳри худ мерафтанд.

4 Юсуф низ аз Ҷалил, аз шаҳри Носира, ба Яҳудо, ба шаҳри Довуд, ки Байт-Лаҳм ном  дорад, равона шуд, чунки ӯ аз хонадон ва авлоди Довуд буд, 5 То худро бо Марьям, ки номзади ӯ ва ҳомиладор буд, нависонад. 6 Ва ҳангоме ки онҳо дар он ҷо буданд, вақти зоидани вай расид; 7 Ва Писари нахустини худро зоид, ва Ӯро парпеч кард, ва Ӯро дар охуре хобонид, чунки дар мусофирхона ҷое барои онҳо набуд. Марям писари нахустини худро таваллуд кард, ӯро печонид ва дар охур хобонд, зеро дар меҳмонхона барои онҳо ҷое ёфт нашуд. (Луқо 2:1-7, KM99)

Ҳангоме ки Август Сезар бар минтақа ҳукмронӣ мекард, Худо ҳамоно масъул буд. Ӯ фармони қайсарро истифода бурд, то Марям ва Юсуфро аз Носира ба Байт-Лаҳм — ба масофаи ҳаштод мил — барад ва пешгӯиҳои Каломи Худро иҷро намояд. Империяи Рум ҳар чордаҳ сол як бор барои хидмати ҳарбӣ ва андоз барӯйхатгирӣ мегузаронд. Ба ҳамин хотир, ҳар як марди яҳудӣ маҷбур буд, ки ба шаҳри аҷдодии худ баргардад, то номи худ, касб, молу мулк ва аъзои хонаводаашро сабт намояд.

Худо ҳатто қудрати подшоҳону империяҳоро барои иҷрои ирода ва нақшаи худ истифода мебарад.

Бисёр вақт вақте мо тағйироти ҷиддии сиёсиро мушоҳида мекунем, ки шояд душвор ба назар расанд, бояд бидонем: дар паси парда, Худо бо роҳҳои пурасрор ва рӯҳонӣ амал мекунад, то халқ ва нақшаи худро мустаҳкам созад.

Юсуф қонунан ваъда дода буд, ки бо Марям издивоҷ мекунад, вале дар он лаҳза онҳо ҳанӯз муносибатҳои издивоҷии худро ба анҷом нарасонда буданд. Ӯ Марямро зери сарварии худ муҳофизат мекард ва аз таҳқиру мазаммати мардум нигоҳ медошт. Онҳо якҷоя ба Байт-Лаҳм рафтанд.

Роҳҳои Худо роҳҳои мо нестанд. Бори дигар, таваллуди Исо нишон медиҳад, ки чӣ гуна Худо ҳатто пасттарин шароитро барои иҷрои нақшаи муқаддасаш истифода мебарад. Ӯ Исои Масеҳро ба оилае бехатар овард.

Таваллуди фурӯтанаи Исо дар шароити зери ҳукмронии империяи пурқудрати Рум рӯй дод. Бо вуҷуди ин, бузургии ҳақиқии Исои Масеҳ дар номҳое, ки дар оятҳои баъдӣ зикр мешаванд, равшан намоён мешавад.

Ту шахсан ба таваллуди Исо чӣ гуна муносибат мекунӣ? Оё ин рӯйдод туро водор мекунад, ки бештар ба Ӯ саҷда кунӣ ва ба Ӯ пайравӣ намоӣ? Ӯ фурӯтанона омад, то ба мо роҳи дурусти зиндагиро нишон диҳад.

Худовандо, ташаккур мекунам, ки Писаратро фиристодӣ — ки мисли мо ба ин ҷаҳон омад. Дар хоксорӣ ба мо наздик шуд. Нақшаҳои Ту берун аз ҳудуди қудратҳои заминӣ, душвориҳои муносибатҳо ва ниёзҳои ҷисмонӣ қарор доранд. Имрӯз метавонам барои бузургиат туро ситоиш намоям.

Луқо 2:8–14 — Эълони таваллуди Масеҳ ба чӯпонон

«Имрӯз барои шумо дар шаҳри шоҳ Довуд Наҷотдиҳандае ба дунё омад, ки Ӯ Масеҳ ва Худованд аст». (Луқо 2:11)

Шавҳари ман дар маросими гаҳворабандии кӯдаки навзод дар Тоҷикистон ширкат дошт. Чорабинӣ хеле идона буд, бо хӯрокҳои зиёд ва муҳити шод. Таваллуди фарзанди нахуст як ҳодисаи махсус аст — ва ба ҳамин монанд таваллуди Исо низ буд.

Луқо 2 ба мо манзараеро нишон медиҳад, ки киҳо даъватшудагони ин рӯйдоди бузург буданд. Пеш аз ҳама, фариштаи Худованд ба чӯпонони оддӣ ва хоксор зоҳир мешавад — боз як идомаи таъкид ба хоксоронаи таваллуди Масеҳ.

8 Дар даштҳои атрофи он шаҳр чӯпононе буданд, ки шабона рамаи худро посбонӣ мекарданд. 9 Фариштаи Худованд бар онҳо зоҳир гардид ва нури Худованд дар атрофашон дурахшид. Чӯпонҳо сахт тарсиданд. 10 Аммо фаришта ба онҳо гуфт: «Натарсед, ман ба шумо хушхабареро овардаам, ки тамоми мардум аз он хеле шод мегарданд. 11 Имрӯз барои шумо дар шаҳри шоҳ Довуд Наҷотдиҳандае ба дунё омад, ки Ӯ Масеҳ ва Худованд аст. 12 Ба шумо ҳамин аломат мешавад, ки тифли лӯлапечшударо дар охуре хобондашуда меёбед». 13 Ногаҳон бо он фаришта дар осмон ҳазорҳо фариштагони дигар пайдо шуданд, ки Худоро ҳамду сано хонда, мегуфтанд:

14 «Бигзор номи Худо дар осмонҳо шуҳрату ҷалол ёбад ва дар рӯйи замин дар байни онҳое, ки писандидаи Ӯ ҳастанд, сулҳу осоиштагӣ бошад!» (2:8-14, KMO)

Ин чӯпонон дар наздикии Байт-Лаҳм буданд ва эҳтимолан аз онҳое, ки гӯсфандонро барои қурбонӣ нигоҳ медоштанд. Нақши онҳо дар ибодати Худо он қадар муҳим буд, ки фариштаи Парвардигор маҳз ба онҳо мужда дод.

Биёед ба ин эълон бо диққат нигарем. Фаришта мегӯяд, ки ин «хабари хуш» барои ҳамаи халқҳо аст. Худо намехоҳад, ки фақат як миллат, як қавм ё як забон муҳаббат ёбад — Инҷил барои ҳама аст.

Рӯзи таваллуди Масеҳ — рӯзе аст, ки дар зеҳни Худо пеш аз офариниши ҷаҳон пешбинӣ шуда буд. Ва акнун — лаҳзаи ҳақиқат фаро расидааст. Фаришта мегӯяд: «Имрӯз». Диққат диҳед: Худо чӣ чизе барои инсоният овардааст.

Дар суханони фаришта тавсифи кӯдак низ дода шудааст: Ӯ Наҷотдиҳанда аст — номи Исо маҳз ҳамин маъноро дорад. Ӯ Масеҳ аст — тадҳиншудаи Худо, ки бояд бар тахти Довуд нишинад. Ва боз бузургтар аз ин: Ӯ Худованд аст — Худои зинда, ки дар ҷисм таҷассум ёфт, то бо мо сокин шавад.

Суханони фаришта дар ояти 10 ҳама чизро дигаргун мекунанд. Акнун мардум дигар ба нишонаҳо ё ба шахси муқаддасе, ки ояд, ниёз надоранд. Он Наҷотдиҳандае, ки халқи Худо солҳо интизораш буданд — Ӯ омадааст. Масеҳ ва Худованд омад, то бо мо бошад ва ба мо ҳаёт бахшад.

Таваллуди Исо дар Байт-Лаҳм — шаҳри Довуд — пешгӯии Мико 5:2-ро иҷро мекунад:

«Ва ту, эй Байт‐Лаҳми Эфрот, ки дар миёни хонаводаҳои Яҳудо аз ҳама хурдтарӣ! Аз ту барои Ман Ҳокиме дар Исроил хоҳад берун омад, ки ибтидои Ӯ аз азал, аз айёми қадим аст».

Ин пешгӯӣ на танҳо ҷои таваллуди Масеҳро мегӯяд, балки шахсияти Ӯро низ таъриф мекунад. Байт-Лаҳм воқеъ дар наздикии Ерусалим аст ва номи Эфрот низ ба ҳамин маҳал ишора мекунад.

Фаришта мегӯяд, ки онҳо кӯдакеро хоҳанд ёфт, ки дар печи мудир печонда ва дар оғил хоб аст — нишонаи рӯшан ва ғайриоддӣ.

Эълон бо намоиши ҷалоли осмонӣ анҷом меёбад: гурӯҳи бузурги фариштагон пайдо шуда, ҳамду сано мегӯянд. Шараф ба сӯи Худо меравад ва сулҳ ба сӯи замин. Масеҳ сулҳ меорад, зеро Ӯ худ Сулҳи комил аст. Бо Ӯ осоиштагии ҳақиқӣ меояд. Эълони таваллуд — ҷалоли Худоро эълон мекунад. Худо дар миёни мо зоҳир шуд. Ин яке аз ҷанбаҳои асосии хабари хуш аст.

Дар охир гуфта мешавад, ки ин баракат ба касоне мерасад, ки ба Худо писанданд.

Оё ту кӯшиш мекунӣ, ки сарвати Масеҳро дар ҳаёти худ нишон диҳӣ?

Кадом хабарҳоро ба ту лозим аст, ки ба дигарон расонӣ, то Худоро ҷалол диҳӣ ва сулҳе, ки ба ту омадааст, ба дигарон низ бирасад?

Худовандо, бигзор туро хушнуд гардонам ва мисли фариштагон муждаи туро ба дигарон бирасонам. 🙏

Луқо 2:15–20 — Чӯпонҳо рафта мебинанд

15 Вақте ки фариштагон аз пеши онҳо ба осмон сууд карданд, чӯпонон ба якдигар гуфтанд: «Биёед, ба Байт-Лаҳм биравем ва он чиро, ки дар он ҷо воқеъ шудааст, ва Худованд онро ба мо хабар додааст, бубинем». 16 Ва бо шитоб омаданд, ва Марьям ва Юсуф ва Кӯдакро, ки дар охур хобида буд, ёфтанд. 17 Ва чун диданд, он суханеро, ки ба онҳо дар бораи Ин Кӯдак гуфта шуда буд, нақл карданд. 18 Ва ҳамаи онҳое ки шуниданд, аз он чи чӯпонон ба онҳо нақл карданд, мутааҷҷиб шуданд. 19 Ва Марьям ҳамаи ин суханонро дар дили худ ҷо дода, нигоҳ медошт. 20 Ва чӯпонон баргашта, Худоро ҳамду сано меҳонаданд ва ситоиш мекарданд барои ҳамаи он чизҳое ки шунида ва дида буданд, чунон ки ба онҳо гуфта шуда буд. (Луқо 2:15-20, KM99)

Вақте ки фариштагон аз назди чӯпонҳо рафтанд, онҳо бе таъхир ба роҳи Худо ҷавоб доданд ва барои дидани он чизе, ки Худо ба онҳо ваҳй карда буд, шитофтанд. Фикр кунед: онҳо гӯсфандони худро доштанд ва масъулияти ҳарруза — аммо ҳама чизро пушти сар карда, ба сӯи он чизе, ки Худо нишон дода буд, рафтанд. Дар матн гуфта мешавад, ки онҳо саросемавор ҳаракат карданд, ки маънои онро дорад — рамаи худро бо худ набурдаанд.

Чанд маротиба мо омодаем, ки ба дидани он чӣ Худо барои мо муҳайё кардааст, равем? Оё мо баҳона меорем — масъулиятҳо, фишори ҷомеа, он чӣ дигарон мегӯянд? Имрӯз, ҳамчун имондорон, моро лозим аст, ки ба кори Худо нигоҳ кунем ва ба даъвати Ӯ посух диҳем. Масеҳ ба мо қудрат ва далерӣ додааст, ки зуд биравем. Шитобидан рамзи итоати беинтизор аст. Ту меравӣ ва мебинӣ — ё мунтазир мешавӣ ва кори Худоро аз даст медиҳӣ?

Вақте ки онҳо рафтанд, он чиро, ки Худо омода карда буд, диданд. Матн мегӯяд, ки Марям ин ҳама воқеаро дар дилаш нигоҳ медошт ва эҳтимол он буд, ки баъдан ба Луқо ин қиссаро нақл кард.

Ояти 20 мегӯяд: «Ва чӯпонҳо баргашта, Худоро ҳамду сано мехонданд ва ситоиш мекарданд барои ҳамаи он чизҳое, ки шунида ва дида буданд — чунон ки ба онҳо гуфта шуда буд».

Натиҷаи дидани Кӯдаки Наҷотдиҳанда, ки Ӯ Масеҳ ва Худованд аст — ситоиш буд. Онҳо диданд, ки ҳар чӣ гуфта шуда буд, воқеият дошт. Онҳо имон оварданд, итоат карданд ва шоҳиди кори аҷиби Худо шуданд.

Чӯпонҳо — на шахсони бонуфуз ё барҷаста, балки фурӯтанон буданд. Ин нишон медиҳад, ки Инҷил барои ҳар як инсон аст, ҳатто барои онҳое, ки ҷомеа онҳоро кам арзиш медиҳад. Масеҳ барои ҳамаи халқҳо омад: барои нафратшудагон, радшудагон, беэътиноҳо ва нописандшудагон.

Ба гуфти Уоррен В. Виерсбе: «Бо сабабҳои муайян, чӯпонҳо ҳаққи шаҳодат дар судро надоштанд. Аммо Худо маҳз ҳамин афроди хоксорро интихоб кард, то аввалин шоҳидони ба иҷро расидани пешгӯӣ ва таваллуди Масеҳ бошанд. Фариштагон ҳеҷ гоҳ файзи Худоро таҷриба накардаанд, бинобар ин онҳо наметавонанд мисли мо шаҳодат диҳанд. Нақл кардани хушхабар дар бораи Наҷотдиҳанда — ӯҳдадории муқаддас ва ҳамзамон имтиёзи бузург аст. Мо, ки имондорем, бояд содиқ бошем».

Бародарон ва хоҳарони гиромӣ, биёед диламонро ба роҳнамоии Худо кушоем ва фаҳмем, ки ҳамаи халқҳо сазовори шунидани хушхабаранд. Биёед дигаронро бо тарозуи арзандагӣ насанҷем — ҳар як дил, ҳар як инсон ба муҳаббати Масеҳ ниёз дорад.

Худовандо, диламро кушо, то биравам ва бубинам. Ба ман итоаткорӣ ато кун, то даъвати Туро пазируфта, муҳаббат ва раҳмати Туро бо дигарон мубодила кунам. Имрӯз ба ман имконият деҳ, ки дар бораи бузургии муҳаббати Ту нақл кунам. Худовандо, барои он чӣ ки аз Каломат меомӯзам, миннатдорам. Мехоҳам чун он чӯпонҳо бошам — ки аз ҳар сухани Ту шод гардида, Туро шӯҳрат медиҳанд.

Луқо 2:21–24 – Итоати Юсуф ва Марям

«Ҳар писари аввалин бояд ба Худо бахшида шавад» (Луқо 2:23)

Ин порча нишон медиҳад, ки Юсуф ва Марям ба шариати яҳудиён итоат мекарданд. Онҳо пас аз 40 рӯзи покшавӣ — ки тибқи қонун барои зани зоида муқаррар шудааст — кӯдаки худро хатна карданд. Онҳо ҳамчунин ҳадия ба Худованд оварда, писари худро ба Ӯ тақдис намуданд.

Дар заминаи ин воқеа, чанд савол ба миён меоянд, ки ба фарҳанги имрӯзаи мо низ марбутанд:

Оё имрӯз низ бояд писарони худро хатна кунем?

Оё қонунҳои Китоби Муқаддас барои мо имрӯз низ ҳатмиянд?

21 Баъд аз ҳашт рӯз вақти хатнаи кӯдак фаро расид ва Ӯро Исо номиданд. Ин номро фаришта ҳанӯз пеш аз пайдо шудани Ӯ дар батни модараш дода буд.

22 Ҳамин ки вақти покшавии онҳо, ки мувофиқи шариати Мусо буд, фаро расид, Юсуфу Марям кӯдакро ба Уршалим оварданд, то ки ба Худованд пешкаш намоянд. 23 Зеро дар шариати Худованд навишта шудааст: «Ҳар писари аввалин бояд ба Худо бахшида шавад». 24 Онҳо инчунин барои он омаданд, ки аз рӯйи шариат як ҷуфт мусича ва ё ду чӯҷаи кабӯтарро қурбонӣ кунанд.

Аввалан, диққат диҳем, ки дар ояти 21 таъкиди асосӣ ба номгузорӣ ба кӯдак – Исо аст, на ба хатна. Ном «Исо» – Наҷотдиҳанда – маънои амиқ ва мақсадеро мефаҳмонад. Ҳамин ном аст, ки таърихи ӯ ва корашро муайян мекунад. Вақте ки мо Масеҳро пайравӣ мекунем, авлавият ба ном ва шахсияти Ӯ дода мешавад. Мо ба номи Ӯ даъват шудаем, то аз рӯи ин даъват зиндагӣ кунем. Ин маъно дорад, ки мо ба дини қонуннигароёна тааллуқ надорем, балки ба муносибати шахсӣ бо Масеҳ.

Юсуф ва Марям мехостанд фармудаҳои Худоро иҷро кунанд. Вале таъкиди асосии Луқо на ба хатна, балки ба наҷот равона шудааст.

Дар соли 2007, як гурӯҳи имондорони тоҷик дар Қӯрғонтеппа ҷамъ омаданд, то вазъи калисои тоҷиконро баррасӣ кунанд. Яке аз мавзӯъҳои баҳс ин буд: Оё имондорон бояд писарони худро хатна кунанд?

Дар робита ба ин, мо воқеаи ҷолиберо дар Аъмол 16 мебинем: Павлус Тимотиюсро хатна кард. Аммо дар Ғалотиён 2:3–5, ӯ хатна кардани Титусро рад менамояд.

Ин нишон медиҳад, ки Павлус ба масъалаи хатна аз рӯйи ҳикмат ва вазъият муносибат мекард.

Дар Румиён 7:6 гуфта шудааст: «Аммо ҳоло мо аз шариат озод шудаем, зеро барои он чизе, ки моро ба он баста буд, мурдаем. Ва акнун на ба тариқи кӯҳна, яъне бо риояи шариат, балки ба тариқи нав – бо Рӯҳи Қудс – ба Худо хизмат мекунем».

Ин баён мекунад, ки мо дигар зери уҳдадориҳои шариат нестем. Аммо, мисли Павлус, гоҳе амалҳои муайян — аз ҷумла хатна — метавонанд барои робита ва хидмат миёни мардумон фоидаовар бошанд. Ҳамин тавр, мо бояд роҳнамоии Рӯҳи Муқаддасро дар амалҳои худ ҷӯем.

Дар бораи 40 рӯзи покшавӣ чӣ гуфтан мумкин аст?

Ин фурсат, бешубҳа, барои истироҳат ва шифои модар муфид аст. Вале ҳаёти Масеҳ моро аз ӯҳдадориҳои расмии қонун озод мекунад. Масеҳ дар Луқо 8 занеро шифо медиҳад, ки бо бемории доимии хун ранҷ мебурд. Ӯ бо ин амал нишон дод, ки шифо ва покӣ аз рӯи қонун не, аз рӯи имон ва иродаи Ӯ сурат мегиранд. Вай на танҳо занро шифо дод, балки бо даст расонданаш вайро пок эълон кард, ки рамзи қудрати Ӯ бар ҳар гуна нопокист.

Мо мебинем, ки Марям дар оғози ҳаёти Исо бо риояи шариат амал мекунад. Вале ин танҳо як марҳила аст, зеро худи Исо баъдан қонунро ба ҷо меорад ва моро озод месозад.

Парвардигоро, ба ту итоат кунам ва ба роҳи Ту биравам. Имрўз маро ба тоат ҳидоят кун.