Китоби Рут
Китоби Рут яке аз зеботарин ва таъсирбахштарин қиссаҳои Китоби Муқаддас мебошад. Гарчанде ки он танҳо аз чор боб иборат аст, дар он ҳақиқатҳое ҷой доранд, ки барои ҳар давру замон аҳамияти бузург доранд: вафодорӣ, меҳру муҳаббат, имон, итоаткорӣ ва наҷоти Худо.
Муқаддима ба китоби Рут
Китоби Рут ба мо нишон медиҳад, ки хеши наҷотдиҳанда, ё фидиядеҳ, кист. Вақте ки Рут бе шавҳараш монд ва зиндагии ӯву Ноомӣ хеле душвор шуд, Бӯаз ҳамчун хеши наздик ба онҳо ёрӣ расонд. Ӯ ҳақ дошт, ки барои онҳо масъулият гирад, замини оиларо бозхараду номи оилаи онҳоро нигоҳ дорад ва Рутро ба занӣ гирад. Бӯаз ин корро танҳо аз рӯи вазифа накард, балки бо муҳаббат ва меҳрубонӣ амал карда, барои наҷоти Рут ва нигоҳ доштани оилаи ӯ арзиш пардохт. Ҳамин тавр, зиндагии Рут маънои фидиядеҳ буданро ба таври равшан нишон медиҳад: шахсе, ки барои шахси муҳтоҷ масъулият мегирад, барои ӯ нарх мепардозад ва ба ӯ ояндаи нав медиҳад. Худо тавассути Бӯаз ба Рут, ки аз қавми Исроил набуд, роҳ кушод ва ӯро ба халқи Худ дохил кард. Ҳамин ҳикоя баъдтар ба нақшаи бузурги Худо барои омадани Довуд ва ниҳоят Исо Масеҳ пайваст мешавад.
Мувофиқи анъанаи қадимаи яҳудиён, ки дар Талмуд нигоҳ дошта шудааст, ин китоб бо дасти пайғамбар Самуил навишта шудааст. Ҳарчанд худи китоб номи муаллифро намегӯяд, равшан аст, ки он аз ҷониби як қиссагӯи моҳир навишта шудааст. Пеш аз ҳама, мо бовар дорем, ки ин китоб, мисли тамоми Навиштаҳои Муқаддас, аз ҷониби Худо илҳом дода шудааст (2 Тимотиюс 3:16).
Воқеаҳои китоб дар давраи доварон рӯй медиҳанд (Рут 1:1), замоне ки халқи Исроил борҳо аз Худо рӯй мегардонданд ва дар гуноҳ зиндагӣ мекарданд. Китоби Доварон он давраро бо суханони зерин ҷамъбаст мекунад: «Ҳар кас он чиро, ки дар назари худ дуруст менамуд, ба ҷо меовард» (Доварон 21:25, KM99). Аммо дар миёни ин торикӣ нуре медурахшад. Дар ҳоле ки бисёриҳо аз Худо дур шуданд, як зани мӯобӣ бо номи Рут имон, вафодорӣ ва муҳаббати ҳақиқиро нишон дод.
Рут яҳудӣ набуд; ӯ аз Мӯоб буд. Бо вуҷуди ин, вақте ки бисёре аз исроилиён аз Худо дур мешуданд, ӯ ба Худои Исроил рӯ овард. Изҳороти машҳури ӯ ба Ноомӣ то имрӯз намунаи вафодорӣ ва имон боқӣ мондааст: «Халқи ту халқи ман хоҳад буд, ва Худои ту Худои ман» (Рут 1:16, KM99).
Китоб аз нигоҳи Ноомӣ нақл мешавад. Мо дарди аз даст додани шавҳар ва фарзандон, талхии рӯзҳои сахт ва ҳамчунин корҳои пинҳонии файзи Худоро аз чашмони ӯ мебинем. Аммо дар паси ҳар воқеа Худо амал мекунад. Ӯ барои Ноомӣ ва Рут роҳ мекушояд, онҳоро таъмин мекунад ва оянда мебахшад.
Яке аз мавзӯъҳои асосии китоб «фидиягузор» мебошад. Калимаи «фидиягузор» тақрибан 19 бор дар китоб зикр мешавад. Бӯаз ҳамчун хеши наздик вазифаи фидиягузорро иҷро мекунад ва ба ин васила тасвири пешакии кори наҷотбахши Масеҳро нишон медиҳад. Қонунҳои фидия кардани замин (Левиён 25:25–34) ва издивоҷи хеши наздик (Такрори Шариат 25:5–10) дар амал татбиқ мешаванд ва ба мо нишон медиҳанд, ки чӣ тавр Худо барои халқи Худ роҳҳои муҳофизат ва барқарорсозиро пешбинӣ кардааст.
Китоби Рут умед мебахшад, зеро нишон медиҳад, ки вақте одамон бо роҳи Худо зиндагӣ мекунанд, Худо онҳоро роҳнамоӣ, муҳофизат ва баракат медиҳад. Аммо Китоби Доварон нишон медиҳад, ки вақте одамон роҳи худро интихоб мекунанд ва аз Худо рӯй мегардонанд, натиҷаи он гуноҳ, ҷудоӣ, зӯроварӣ, марг ва ҷанг мешавад.
Дарси асосӣ аз ин ду китоб
Китоби Доварон: Нишон медиҳад, ки инсон бе роҳбарии Худо ба гуноҳ, бетартибӣ ва ҳалокат меафтад.
Китоби Рут: Нишон медиҳад, ки ҳатто дар ториктарин рӯзҳо Худо амал мекунад.
Имон ва вафодорӣ баракати Худоро ба бор меоранд. Худо метавонад зиндагии шикастаро раҳонӣ бахшад ва ба он умеду ояндаи нав диҳад. Раҳокунандаи ҳақиқӣ Худост, ки нақшаи наҷоти Худро барои инсонҳо ҳатто дар рӯзҳои душвортарин пеш мебарад.
Китоби Рут ҳамчунин нишон медиҳад, ки Худо ба одамони фурӯтан ва содиқ аҳамият медиҳад. Ӯ бевазанон, камбизоатон ва хориҷиёнро фаромӯш намекунад. Рут ба насли подшоҳ Довуд дохил шуд (Рут 4:17–22) ва баъдтар дар насабномаи Исои Масеҳ низ ҷой гирифт (Матто 1:1, 5, KMO). Ин воқеа файзи бузурги Худоро нишон медиҳад, ки одамонро аз ҳар миллат ба нақшаи наҷоти Худ дохил мекунад.
Ҳангоми мутолиаи ин китоб мебинем, ки итоаткорӣ дар корҳои оддии ҳаррӯза Худоро ҷалол медиҳад. Вафодории Рут, меҳрубонии Бӯаз ва умеди Ноомӣ ҳамаи онҳо хусусиятҳои Худоро инъикос мекунанд. Ин китоб моро даъват мекунад, ки ҳатто дар замонҳои душвор ба Худо бовар кунем, зеро Ӯ ҳамеша содиқ аст ва халқашро фаромӯш намекунад.