Маслуб кардани Исо – Луқо 23

22 Пилотус бори сеюм ҳам ба онҳо гуфт: «Чаро? Охир Ӯ чӣ бадие кардааст? Ман дар Ӯ ҳеҷ айбе наёфтам, ки сазовори марг бошад. Ман Ӯро қамчинкорӣ карда озод менамоям». 23 Вале онҳо беист, бо тамоми овоз дод мезаданду талаб мекарданд, ки Исо ба салиб мехкӯб карда шавад. Онҳо бо доду фарёди худ гапашонро гузаронданд 24 ва Пилотус ҳамон ҳукмеро баровард, ки онҳо талаб мекарданд. 25 Мувофиқи хоҳиши онҳо вай шахсеро, ки барои шӯриш ва одамкушӣ ба ҳабс партофта шуда буд, озод кард. Исоро бошад, ба ихтиёри онҳо супорид. Луқо 23:22-25, KMO

Луқо 23:1–12 — Исо дар назди Пилотус

Пилотус аз Ӯ пурсид: «Оё Ту Подшоҳи Яҳудиён ҳастӣ?» Ӯ ҷавоб дода гуфт: «Ту мегӯӣ».

Сарварони динӣ Исоро ба назди Пилотус оварданд, то Ӯро дар исёни сиёсӣ айбдор кунанд. Онҳо гуфтанд, ки Ӯ мардумро аз пардохти андоз бозмедорад ва худро Подшоҳ меномад.

Исо ҳақиқатан Подшоҳ аст, аммо Ӯ ба ҳукмронии Рум таҳдид намекард. Салтанати Ӯ рӯҳонӣ буд, гарчанде ки таъсири заминӣ дошт. Пилотус ва баъдтар Ҳиродус аз ин даъво таҳдид ҳис накарданд — онҳо маънои рӯҳонии онро то андозае дарк карданд. Аммо сарварони динӣ худро таҳдидшуда ҳис мекарданд ва исрор доштанд, ки Исоро маҳкум кунанд.

Аҳамият диҳед, ки роҳбарони динӣ Исоро на барои масъалаҳои имонӣ, балки барои айбҳои сиёсӣ муттаҳам карданд. Онҳо мехостанд, ки Ӯро маслубшуда бинанд. Пилотус аз Ӯ мепурсад, ки оё Ӯ Подшоҳи яҳудиён аст, ва Исо ба ин ҷавоб медиҳад. Бо вуҷуди ин, Пилотус дар ҳамин лаҳза Ӯро бегуноҳ эълон мекунад ва мегӯяд: «Дар ин Одам ҳеҷ айбе намеёбам».

Пас Пилотус Исоро ба назди Ҳиродус мефиристад. Ҳиродус умед дошт, ки Исо мӯъҷизае нишон медиҳад, аммо Исо ба ӯ ҷавоб намедиҳад ва хомӯш мемонад. Ҳиродус бо масхара ба Исо ҷомаи шоҳона мепӯшонад ва Ӯро боз ба назди Пилотус бармегардонад.

Дар охири ин саҳна, ду ҳокими сиёсӣ Исоро бегуноҳ эълон мекунанд ва аз маҳкум кардани Ӯ худдорӣ менамоянд.

Ту чӣ фикр мекунӣ? Оё Исо Подшоҳ аст? Оё Ӯ Подшоҳи ту аст? Ҳар яки мо гӯё дар назди Ӯ қарор дорем. Оё мо Ӯро танҳо ҳамчун паёмбар мебинем, ё ҳамчун Писари Худо ва Подшоҳе, ки барои наҷоти мо омадааст?

Шояд ту мисли Ҳиродус ҳастӣ, ки танҳо мӯъҷиза ё чизе ҷолиб меҷӯӣ. Аммо Исо омад, то барои гуноҳҳои мо бимирад ва ба мо ҳаёти ҷовидонӣ диҳад. Имрӯз Ӯро Подшоҳи худ қабул кун.

Худовандо, Ту Подшоҳи ман ҳастӣ. Ман мехоҳам, ки Ту дар ҳаёти ман ҳукмронӣ кунӣ. Ман Туро ҳамчун Муқаддас ва Наҷотдиҳандае қабул мекунам, ки барои гуноҳҳои ман мурдӣ. Ба ман ёрӣ деҳ, ки барои Ту зиндагӣ кунам ва аз шаҳодат додан дар бораи Ту натарсам. Ба ман далерӣ ва суханоне ато намо, то дар бораи Ту бо ҷасорат сухан гӯям.

Луқо 23:13–25 — Исо ба ҷои Бараббос маҳкум шуд

Пилотус бори сеюм ҳам ба онҳо гуфт: «Чаро? Охир Ӯ чӣ бадие кардааст? Ман дар Ӯ ҳеҷ айбе наёфтам, ки сазовори марг бошад. Пас Ӯро қамчинкорӣ карда, озод менамоям». (23:22)

Чаро Исо мурд? Кӣ Ӯро дар салиб гузошт? Баъзеҳо мехоҳанд яҳудиён ё ҳукумати Румро гунаҳкор кунанд, аммо дар ин порча як гурӯҳи калидӣ ҳаст, ки Ӯро маҳкум мекунад — мардум. Пештар дар матн гуфта мешавад, ки издиҳом аз паси Ӯ мерафтанд, аммо дар ин ҷо калимаи дигар истифода мешавад барои онҳое, ки мехостанд Исо бимирад — мардум. Дар забони юнонӣ ин калимаҳо фарқ мекунанд.

Ин порча ба он ишора мекунад, ки кӣ Исоро дар салиб гузошт — ману шумо. Ӯ барои гуноҳҳои мо мурд. Мо як қисми он мардум ҳастем, ки Ӯ ба ҷои онҳо мемирад.

Пилотус ҳадди ақал се маротиба изҳор мекунад, ки Исо гуноҳе надорад ва мехоҳад одилона рафтор кунад ва Ӯро озод кунад. Исо ба Пилотус ҳақиқатро гуфт, аммо ӯ ин ҳақиқатро қабул накард. Барои ӯ ин муҳим набуд. Пилотус мехост машҳур бошад ва дар бораи ҳақ будан фикр намекард. Ӯ бештар дар бораи обрӯи худ ва андешаи дигарон ғамхорӣ мекард. Барои ӯ шаъну шараф аз ҳақиқат муҳимтар буд.

Бо вуҷуди ин, мардум фарёд мезаданд, ки Исоро маслуб кунанд. Дар он вақт румиён метавонистанд як маҳбусро озод кунанд, зеро иди Фисҳ наздик буд. Пилотус мехост Бараббосро озод кунад, аммо мардум талаб мекарданд, ки Исо маслуб шавад.

Наҷот дар ин ҷо нишон дода мешавад: маҳкумшудагон озод мешаванд, вале бегуноҳ мемирад. Исо дар ҷои Бараббос мемирад. Касе, ки бояд бимирад, намемирад. Касе, ки сазовори ҳаёт аст, мемирад.

Ин наҷотест, ки дар пеши мо тасвир шудааст. Мо бояд бимирем, аммо Исо ба ҷои мо мурд. Ӯ сазовори марг набуд, аммо мо будем. Ӯ барои мо мемирад.

Боз Худо наҷот медиҳад — мо наметавонем коре кунем, ки онро сазовор шавем ё ба даст орем.

Худовандо, ба Ту шукр мегӯям, ки ҷои маро гирифтӣ. Ман сазовори мурдан барои гуноҳҳои худ ҳастам. Ман сазовори ҷазое ҳастам, ки Ту таҳаммул кардӣ. Ман сазовори он будам, ки дар он салиб бошам, аммо Ту дарду гуноҳ ва ҷазои маро ба худ гирифтӣ.
Ту ба туфайли муҳаббати Худ наҷот додӣ. Ту барои гуноҳи ман мурдӣ ва бо файзи Худ ба ман ҳаёти ҷовидонӣ ато кардӣ.
Ташаккур мегӯям.

Луқо 23:26–31 — Бардоштани салиби Исо

Сарбозон Исоро барои ба қатл расондан мебурданд. Он гоҳ Шимъӯн ном марде, ки аз деҳаи Қайравон буд, аз саҳро бармегашт. Сарбозон Шимъӯнро боздошта, салибро бар китфаш бор карданд, то онро аз паси Исо барад. (23:26)

Озмоиши масхараомези Исо аз ҷониби ҳукуматдорон ба охир расид ва натиҷа ин шуд, ки Исо, ҳамчун шахси бегуноҳ, маслуб карда мешавад. Онҳое, ки ба Исо муқобил буданд, дигаронро истифода бурданд, то Ӯро маҳкум кунанд.

Шахсе бо номи Шимъӯнро посбонон маҷбур карданд, ки салиби Исоро бардорад. Дар Луқо 9:23 Исои Масеҳ ба мо мегӯяд, ки салиби худро бардорем. Аҷиб аст, ки дар ин ҷо марде маҷбур мешавад салиби Исоро бардорад. Ӯ бо Исо рӯ ба рӯ шуда, салибро мебардорад.

Ин шахс — Шимъӯн — эҳтимол ба шогирдон маълум буд ё баъдтар маълум гардид ва пайрави Исо шуд. Ӯ шахсан фаҳмид, ки салиби Исо чӣ маъно дорад. Сарбозони румӣ ӯро маҷбур карданд, ки ин корро ҳамчун вазифаи шаҳрвандӣ анҷом диҳад. Одатан, ҳар як ҷинояткор бояд салиби худро бардошта мебурд. Эҳтимол, Исо пас аз тозиёна чунон заиф шуда буд, ки дигар салиби худро бардошта наметавонист.

Бардоштани салиб инчунин нишонаи гунаҳкорӣ буд, дар ҳоле ки Исо ҳеҷ гуноҳе надошт. Марде аз Африқои Шимолӣ, ки барои иди Фисҳ омада буд, акнун маҷбур шуд дар ҳамин рӯзи муқаддас салибро бардошта барад.

Ин порча инчунин ба суханони Исо дар бораи доварии оянда ишора мекунад. Ҳатто дар миёни ранҷу азоби худ, Ӯ онҳоеро, ки ин манзараро мушоҳида мекарданд, огоҳ менамуд, ки чунин рӯзҳои сахт хоҳанд омад. Занони яҳудӣ нозоиро бадбахтӣ медонистанд, аммо Исо огоҳ кард, ки дар он рӯзҳо, аз сабаби аз даст додани фарзандон, нозоён баракатёфта ҳисобида хоҳанд шуд. Дар наздикии харобшавии Ерусалим одамон хоҳанд кӯшид, ки паноҳгоҳ ёбанд.

Исо ҳамдардии занонро қадр мекард ва дар миёни ғами онҳо мехост онҳоро таълим диҳад ва огоҳ созад. Дар Инҷил ягон зан душмани Исо набуд ва Ӯ низ душмани онҳо набуд. Ӯ онҳоро қадр мекард. Ӯ дар бораи вокуниши эҳсосии онҳо ба ранҷу азобҳои худ сухан мегуфт.

Худовандо, ман мехоҳам имрӯз салиби Туро бардорам. Мехоҳам бо Ту ва азобҳои Ту шинос шавам. Ман барои худ мемирам ва ба Ту иҷозат медиҳам, ки дар дохили ман зиндагӣ кунӣ. Ҳаёт ва эҳсосоти маро бигир ва ба ман биомӯз, ки чӣ гуна зиндагӣ кунам. Ба ман ёд деҳ, ки имрӯз бо Ту чӣ гуна роҳ равам.

Луқо 23:32–43 — Ҷинояткоре, ки ба Исо иқрор шуд

Исо ба ӯ ҷавоб дод: «Ба ростӣ ба ту мегӯям, ки худи ҳамин рӯз бо Ман дар биҳишт мешавӣ». (23:43)

Исоро дар салиб мехкӯб карданд ва мо мебинем, ки чӣ тавр бисёриҳо Ӯро масхара мекарданд ва ба Ӯ бовар намекарданд. Ҷои Голгота барои ҷазои ҷинояткорон ҷудо шуда буд. Сарбозон барои ҷомаи Ӯ қиморбозӣ мекарданд. Дар ин порча гуфта мешавад, ки ҳатто ҳокимони динӣ Ӯро масхара карда, мегуфтанд: «дигаронро наҷот дод, чаро худро наҷот дода наметавонад?» Ҳамчунин румиён дар болои Ӯ аломате гузошта, масхара мекарданд: дар салиб навишта шуда буд, ки Ӯ Подшоҳи яҳудиён аст.

Бо вуҷуди ин, он чизеро, ки онҳо намедиданд, ин буд, ки Ӯ ба ҷаҳон наҷот меовард. Ӯ дигаронро наҷот медиҳад, зеро худ бо омодагӣ ба марг меравад. Ҳеҷ кас Ӯро маҷбур накард, ки бимирад — муҳаббаташ ва ниёзи мо ба наҷот Ӯро дар он ҷо нигоҳ дошт.

Мувофиқи Матто 27:44, ҳарду ҷинояткоре, ки бо Исо маслуб шуда буданд, Ӯро масхара карда, дашном медоданд. Аммо дар ин ҷо мо мебинем, ки яке аз онҳо дилашро нисбати Исо дигар мекунад. Ӯ қаблан Ӯро дашном медод, аммо дар ин ҷо имон меорад ва аз гуноҳҳояш тавба мекунад. Биёед бубинем, ки ӯ чӣ мегӯяд.

Дар оятҳои 40–41, ӯ мегӯяд, ки гунаҳкор аст ва сазовори ин ҷазо мебошад, аммо ҳамзамон эълон мекунад, ки Исо гунаҳкор нест. Дар ин лаҳза ӯ дигар кӯшиш намекунад, ки гуноҳҳои худро сафед кунад, балки эътироф мекунад, ки сазовори ҷазост.

Сипас, дар ояти 42, ӯ ба Исо муроҷиат мекунад ва хоҳиш мекунад, ки Ӯро дар Малакути Худ ёд кунад. Номи Исо маънои Наҷотдиҳандаро дорад, ва ӯ Ӯро ҳамчун Наҷотдиҳандаи худ эътироф мекунад.

Вақте ки ӯ гуфт, ки Исо ӯро дар Малакути Худ ёд кунад, ӯ ба суханони Исо имон овард. Ӯ ба қобилияти наҷот додани худ аз ҷониби Исо бовар дошт ва медонист, ки худ сазовори ҳеҷ яке аз ин нест.

Исо ба ӯ ҷавоб дод: «Ба ростӣ ба ту мегӯям, ки худи ҳамин рӯз бо Ман дар биҳишт мешавӣ».

Ба ваъдаи Исо барои имрӯз аҳамият диҳед: Ӯ ва ин мард дар ҳамон рӯз дар биҳишт хоҳанд буд. Он мард ягон кори хайр накард — танҳо имон овард. Ӯ аз гуноҳҳояш тавба кард ва ба Исо иқрор шуд, ки Ӯро наҷот диҳад.

Ин аст асоси имон ба Масеҳ: наҷот пурра аз ҷониби Худо ва аз рӯи файзи Ӯст. Ҳеҷ яке аз мо сазовори он нест. Ин атои ройгони Худо барои касонест, ки аз гуноҳҳои худ тавба мекунанд ва қобилияти Исоро барои наҷот додани онҳо эътироф мекунанд.

«Эй Парвардигори олам!

Ман барои наҷотам мӯҳтоҷи Ту ҳастам ва ба бахшиши Ту ниёз дорам,

зеро Ту муқаддас ҳастӣ ва ман гунаҳкорам.

Эй Худоё, имрӯз чашми диламро барои Ту мекушоям, то ки Ту дар он дароӣ.

Маро бибахш! Гуноҳҳоямро бибахш!

Ман аз ҳамаи гуноҳҳоям тавба мекунам ва фикру диламро нисбати Ту дигар месозам.

Бахшиши Исои Худовандро қабул мекунам.

Аз Ту хоҳиш мекунам, ки диламро бо хуни Исо пок кун.

Ман медонам, ки Ӯ барои гуноҳҳоям қурбон шуд.

Ман медонам, ки барои наҷот ёфтан ҳеҷ коре карда наметавонам,

ба ҷуз такя кардан ба Исои Худованд,

ва наҷоти худро ба дасти Ӯ месупорам.

Эй Худованд, Ту гуноҳҳоямро бахшидӣ

ва ба ман ҳаёти ҷовидонӣ ато кардӣ.

Барои ҳамаи ин ман аз самими дил

бо имони комил ба Ту ҳамду сано мегӯям.

Ба номи Исои Масеҳ, омин.»