Даъватҳои Исо – Луқо 14

Луқо 14:1–6 – Хизмат дар ҳаёти ҳаррӯза

Боре, дар рӯзи шанбе Исо дар хонаи яке аз сардорони фарисиён меҳмон шуд, ва онҳо рафтори Ӯро бодиққат мушоҳида мекарданд. Мо мегӯем, ки «Касе ки одоби ҷомеаро нигоҳ дорад, имонашро ҳифз мекунад». Ин гуна андешаҳо аксар вақт касро водор месозанд, ки қоидаҳои иҷтимоиро аз чизҳои рӯҳонӣ дурусттар ва муҳимтар ҳисобад. Дар ин ҷо Исо дар бораи раванди иҷтимоии яҳудиён дар риояи рӯзи шанбе сухан мегӯяд. Кӯмак ба дигарон муҳимтар аз баланд бардоштани қоидаҳое мебошад, ки раҳмдилиро нисбат ба дигарон нодида мегиранд.

Дар ин боб тақрибан се эпизод оварда мешавад, ки бо меҳмоннавозӣ алоқаманданд. Зиндагии муътадили мо дар Тоҷикистон дар атрофи дастархон мегузарад.

Дар ҳаёти ҳаррӯзаи худ мо бо дигарон чӣ гуна муносибат мекунем? Дар замони Исо баъзе рӯзҳо нисбат ба дигарон муҳимтар ҳисобида мешуданд. Дар рӯзи шанбе онҳо кор карда наметавонистанд, аммо оё метавонистанд ба касе, ки бемор буд, фоида расонанд?

Бо дигарон нақл кардани хушхабар аксар вақт додани саволҳоро дар бар мегирад. Аҳамият диҳед, ки Исо ба ақидаҳои онҳо ҳамла накард, балки саволеро барои андеша пешниҳод намуд: «Оё дар рӯзи шанбе касеро шифо додан мумкин аст ё не?» (14:3). Бигзор Рӯҳ ба мо ҳикмат диҳад, то саволҳое пурсем, ки ба файзи наҷотбахши Худо ишора мекунанд.

Роҳбарони дин хомӯш монданд, зеро агар онҳо розӣ мешуданд, ки шифо додан дар рӯзи истироҳат кори нек аст, ин хилофи эътиқоди онҳо мебуд. Агар мегуфтанд, ки касе наметавонад ба дигаре ёрӣ диҳад, ин нишон медод, ки онҳо раҳм надоранд.

Бисёр одамон бардурӯғ бовар доранд, ки дӯст доштани Худо маънои сахтгир будан нисбат ба динро дорад, гӯё ки ҳамдардӣ, кӯмак ба дигарон ё дӯст доштани ҳатто шахсе, ки бо онҳо розӣ нестанд, ҷое надорад. Ғайрати онҳо нисбат ба Худо ҳар гуна муҳаббатро ба дигарон иваз мекунад.

Исо он мардро дар назди пешвоёни дин шифо мебахшад ва баъд мепурсад, ки оё онҳо ба ҳайвони худ, ки дар мушкилӣ афтодааст, кӯмак хоҳанд кард ё не. Албатта, онҳо ин корро мекарданд. Саволи Исо афзалиятҳои онҳоро ошкор месозад: манфиати худи онҳо муҳим буд, аммо ба дигарон кӯмак намекарданд.

Худовандо, ба мо чашмони дилсӯзии Худро ато кун, то ба дигарон кӯмак расонем. Бигзор ғайрати ман нисбат ба Ту маро аз чизи муҳим — дӯст доштани Ту ва дигарон — дур насозад. Дӯст доштани ёри худ ва ҳатто душманонам имони маро нишон медиҳад. Ба ман қобилияти хидмат кардан ба дигарон ато фармо.

Луқо 14:7–11 — Шумо дар куҷо нишастаед?

7 Исо мушоҳида мекард, ки меҳмонон мехостанд ба ҷойҳои болотар рафта шинанд, бинобар ин ба онҳо масалеро гуфт: 8 «Вақте ки ба тӯйи арӯсӣ даъват мешавӣ, аз боло гузашта нашин, чун шояд шахсе даъват шуда бошад, ки аз ту обрӯмандтар аст. 9 Он гоҳ соҳибхонае, ки ҳар дуи шуморо даъват кардааст, омада ба ту нагӯяд: „Ҷоятро ба ӯ бидеҳ“. Он вақт шарм дошта, маҷбур мешавӣ, ки аз пойин гузашта шинӣ. 10 Баръакс, вақте ки туро даъват мекунанд, омада дар ҷойи пойин бишин, то соҳибхона омада, ба ту гӯяд: „Дӯстам, болотар бишин“. Он гоҳ иззату эҳтироми ту дар назари ҳамаи меҳмонон ба ҷо оварда мешавад. 11 Зеро ҳар кӣ худро калон мегирад, паст мешавад ва баръакс, ҳар касе, ки худро хоксор мегирад, сарбаланд мешавад».

Ҳар як шахс мехоҳад худро муҳим ҳис кунад ва мо аксар вақт амалҳое анҷом медиҳем, ки ба мақоми худ фоида меоранд.

Дар порчаи имрӯза Исо дар бораи як ҳодисаи маъмулӣ нақл мекунад, вақте ки одамон ҳамчун меҳмон даъват мешаванд. Одамон мехостанд дар ҷойҳои болотар, назди ҷойи фахрӣ биншинанд. Онҳо мехоҳанд муҳим бошанд, аммо шахси муҳимтаре меояд ва мизбон ӯро дар ҷойи фахрӣ мешинонад. Дар он лаҳза, шахс шармсор мешавад, зеро соҳибхона маҷбур мешавад ӯро ба ҷои поёнтар кӯчонад.

Барои бисёр одамон мақом аз хислат муҳимтар аст. Фурӯтанӣ дар назди дигарон маънои онро дорад, ки шахс на дар бораи худ, балки дар бораи манфиати дигарон фикр мекунад.

Дар Масеҳ арзишҳои хислати мо моро дар қабули қарорҳо роҳнамоӣ мекунанд. Мо барои муваффақият ва шаъну шарафи шахсӣ кӯшиш намекунем, балки мехоҳем, ки фикру рафтори мо ба Худо писанд ояд.

Худо мисли мизбонест, ки дар вақти таъинкардаи Худ онҳоееро, ки фурӯтанона зиндагӣ мекунанд, эҳтиром хоҳад кард, на онҳоеро, ки кӯшиши пешбурди худро доранд.

Ояти 11 ба мо принсиперо медиҳад, ки дар вақти муайянкардаи Худо шахс ё фурӯтан хоҳад шуд ё баланд мегардад. Ин маънои онро дорад, ки Худо онҳоеро, ки мехоҳанд худро иззат кунанд, фош хоҳад кард ва фурӯтанонро боло хоҳад бурд.

Дар ҳар гуна гурӯҳ, новобаста аз он ки хӯрокхӯрӣ ҳаст ё не, оё шумо кӯшиш мекунед дигаронро ба ҳайрат оред? Оё шумо суханоне мегӯед, ки розигӣ ва илтифоти дигаронро ба даст оред? Оё фикр мекунед, ки дар чунин ҳолатҳо бештар дар бораи худ меандешед? Фурӯтанӣ ин нест, ки нафсро паст занем, балки он аст, ки умуман дар бораи нафси худ фикр накунем.

Худовандо, ба ман нуқтаи назари Худатро ато кун, то ман ба дигарон фурӯтанона хизмат намоям. Нагузор, ки барои баланд бардоштани худ кӯшиш кунам, балки барои эҳтиром ва ҷалоли номи Ту зиндагӣ кунам. Ба ман далерӣ деҳ, то худро фаромӯш кунам ва ба дигарон фоида орам. Бигзор дар фикру гуфтор ва рафторам Туро иззату эҳтиром намоям.

Луқо 14:12–14 — Дигаронро даъват кардан

12 Баъд ба соҳибхонае, ки Ӯро даъват карда буд, гуфт: «Вақте ки зиёфате ташкил мекунӣ, дӯстон, бародарон, хешон ва ҳамсояҳои бойи худро даъват накун, чунки онҳо низ туро даъват мекунанду некиатро бармегардонанд. 13 Беҳтараш вақти зиёфат оростан камбағалону маъюбон ва шалҳову нобиноёнро даъват намо. 14 Он гоҳ хушбахт хоҳӣ шуд, чунки онҳо некиатро баргардонда наметавонанд, вале дар рӯзе, ки некон зинда мешаванд, Худо некиатро ба ту бармегардонад».

Меҳмоннавозӣ арзиши тоҷикон аст, ва Исо дар бораи ангезаҳои мо дар меҳмоннавозӣ нисбат ба дигарон сухан мегӯяд. Оё мо ин корро барои он мекунем, ки аз онҳо илтифот ёбем ва умед дорем, ки онҳо ба мо фоидае баргардонанд? Ё мо танҳо аз муҳаббат дода, чизеро интизор нестем?

Аллакай дар Аҳди Қадим аз имондорон интизор мерафт, ки ба камбағалон, лангон ва кӯрон кӯмак кунанд, аммо Исо дар ин ҷо чизи ғайричашмдошт мегӯяд. Ӯ ба онҳо мефармояд, ки на танҳо ба онҳо кӯмак кунанд, балки онҳоро ба зиёфат даъват намоянд. Бигзор онҳо низ мисли дигар меҳмонони шумо аз хӯрок лаззат баранд.

Имон дилҳо ва ниятҳои моро ба озмоиш мегузорад. Оё мо боз танҳо мекӯшем, ки мардумро писанд оварем, ё худамонро инкор карда, корҳои ғайричашмдошт анҷом медиҳем?

Фарисиён чунин одамонро сазовори ба хӯрок даъват шудан намедонистанд. Ба назари онҳо, агар ин гуна одамон меомаданд, гӯё дигаронро эҳтиром намекарданд. Меҳмоннавозӣ барои онҳо роҳи ба даст овардани манфиати шахсӣ гардида буд, на роҳи зоҳир кардани муҳаббат.

Чаро шумо ба дигарон муҳаббат зоҳир мекунед? Оё ин барои манфиати шахсии шумост? Оё шумо дар корҳои кардаатон эътироф меҷӯед? Чӣ гуна метавонед ба онҳое, ки ҷомеа онҳоро сазовор намешуморад, муҳаббат нишон диҳед? Чӣ тавр мо метавонем муҳаббати Худоро ба ҳамаи одамон ошкор намоем?

Рӯзи қиёмат ниятҳои моро ошкор хоҳад кард, ва дар он рӯз Худо ба некӣ подош медиҳад. Мо ҳама гунаҳкорем ва бе тағйири дилу таваккал ба Масеҳ ҳеҷ яке аз мо мисли Ӯ дӯст дошта наметавонем.

Дар ид ё ҷашни навбатии худ, киро метавонистед ба суфраи худ даъват кунед? Оё метавонед он ҳамсояи бечора, гадо ё касонеро, ки дар канори роҳҳо нишастаанд, даъват намоед? Шояд ин яке аз роҳҳои иҷро кардани суханони Исо бошад. Ту чӣ фикр мекунӣ?

Худовандо, ба ман дили беғараз ато кун, то муҳаббатро ба ҳамаи халқҳо нишон диҳам. Нагузор, ки корҳоямро танҳо барои ба даст овардани эътироф ё манфиати шахсӣ анҷом диҳам. Ба ман далерӣ деҳ, то бо роҳҳои ғайричашмдошт дӯст дорам. Назари маро тағйир деҳ, то дигаронро бе ҳеҷ манфиати шахсӣ дӯст дошта бошам.

Луқо 14:15–24 — Барои шумо ҷой ҳаст!

15 Инро шунида яке аз меҳмонон ба Исо гуфт: «Хушбахт аст он касе, ки дар Подшоҳии Худо зиёфат бихӯрад!» 16 Аммо Исо ба ӯ гуфт: «Марде зиёфати калоне ороста, мардуми зиёдро даъват намуд. 17 Чун вақти зиёфат расид, хизматгорашро фиристод, то ба даъватшудагон бигӯяд: „Биёед, аллакай ҳама чиз тайёр аст“. 18 Ҳамин вақт ҳама, яке аз пайи дигар ба узрхоҳӣ даромаданд. Якумаш гуфт: „Мебахшед. Ман замин харидам ва бояд рафта, онро бинам. Хоҳиш мекунам, маро бубахшед“. 19 Дигаре гуфт: „Мебахшед. Ман панҷ ҷуфт барзагов харидам ва ҳоло барои санҷидани онҳо меравам“. 20 Саввумӣ гуфт: „Ман нав зан гирифтам, бинобар ин рафта наметавонам“. 21 Хизматгор баргашта ин хабарро ба хоҷааш расонд. Он гоҳ хоҷа дар ғазаб шуда, ба хизматгораш фармон дод: „Зудтар ба кӯчаву тангкӯчаҳои шаҳр рафта, камбағалон, маъюбон, кӯрон ва шалҳоро ба ин ҷо биёр“. 22 Баъд аз чанде хизматгор омада, гуфт: „Хоҷаам! Фармонатонро иҷро намудам, вале боз ҳам ҷойҳои холӣ ҳастанд“. 23 Сипас, хоҷа ба хизматгор гуфт: „Берун аз шаҳр рав ва қад-қади роҳҳои тангу васеъ гашта, мардумро ба омадан розӣ кун, то ки хонаам пур шавад.

24 Ба шумо мегӯям, ҳеҷ яке аз он шахсоне, ки даъват шуда буданд, мазаи зиёфати маро нахоҳад чашид“».

Салтанати Худо мисли зиёфатест, ки дар он даъват ба ҳама дода мешавад. Барои ҳар касе, ки меояд, ҷой ҳаст. Аммо ҳатто даъватшудагоне, ки баҳона меҷӯянд, аз ин зиёфат баҳра намебаранд. Аввалин охирин ва охирин аввал хоҳад шуд. Онҳое, ки интизор мерафтанд, намеоянд, ва онҳое, ки интизор набуданд, зиёфатро пур мекунанд.

Ҳамчун масеҳиён дар Тоҷикистон, шумо шояд рад шудан аз ҷониби ҳамсояҳо ё меҳмонони даъватшударо эҳсос кардаед. Доштани дари кушода ба рӯи дигарон, махсусан камбағалон ва мискинон, яке аз роҳҳои зоҳир кардани муҳаббати Масеҳ аст. Чашмони Масеҳ ба мо дилсӯзӣ нисбат ба ниёзмандон мебахшад.

Ба ҳамин монанд, бисёриҳо муҳаббат ва меҳмондории Худоро рад мекунанд. Ӯ роҳи наҷотро омода кардааст ва ҳамаро ба омадан даъват мекунад. Бо вуҷуди ин, мардум рад мекунанд, баҳона меҷӯянд ва аксар вақт мекӯшанд, ки корҳои худро аз корҳои Худо болотар гузоранд. Баъзеҳо фикр мекунанд, ки чӣ гуна Худо метавонад наҷот диҳад, бе он ки инсон барои он коре анҷом диҳад. Аммо Ӯ ҳанӯз ҳам дасти кушодаи Худро дароз мекунад.

Ҳамаи баҳонаҳо дурӯғ буданд. Ҳеҷ кас майдонеро нахаридааст, ки ҳатман ҳамон лаҳза бояд бинад ва надидааст, ки оё он ба кор ё кӯмак ниёз дорад — хусусан шабона. Издивоҷ низ сабаби даст кашидан аз зиёфат нест. Яъне ҳар баҳонае, ки мо барои ба зиёфати Худо наомадан меорем, дар асл худфиребист. Мардум то ҳол аз ҳақиқат мегурезанд ва ба роҳи нодуруст мераванд. Мо дар паси баҳонаҳо пинҳон мешавем, то бо он чизе ки Худо мехоҳад, рӯ ба рӯ нашавем.

Калисо ба ин сабаб шакл гирифт, ки яҳудиён Масеҳи Худоро рад карданд ва ғайрияҳудиён даъват шуданд. Имрӯз калисо пур аз ғайрияҳудиён аст, дар ҳоле ки яҳудиён хеле каманд.

Агар мо даъвати ин зиёфатро бо шодӣ қабул кардаем, биёед ба берун баромада дигаронро низ даъват кунем. Инҷилро даъвати ошкоро ва ҷашни пур аз умед гардонем, зеро Худо моро наҷот дод ва ба мо ҳаёт бахшид.

Худовандо, ташаккур, ки моро ба ҳузури Худ даъват кардӣ. Бигзор ин хушхабарро ба дигарон расонем. Бигзор рад шудани дигаронро на рад кардани худ, балки рад кардани Туро дарк намоем. Ман барои ҷомеаи мӯъминон Туро шукр мегӯям, ки мо метавонем якҷоя аз зиёфати Ту лаззат барем.

Луқо 14:25–33 — Шумо киро бештар дӯст медоред?

25 Ҳамроҳи Исо мардуми бисёре мерафтанд ва Ӯ ба онҳо рӯ оварда гуфт: 26 «Касе, ки пеши Ман меояду Маро бештар аз падару модараш, зану фарзандонаш, бародарону хоҳаронаш ва зиёдтар аз ҷони худ дӯст намедорад, шогирди Ман шуда наметавонад. 27 Касе ки салиби азобу маргашро бо худ набардораду аз пайи Ман наояд, шогирди Ман шуда наметавонад. 28 Кадоме аз шумо манорае сохтанӣ шуда аввал нишаста харҷи онро ҳисоб намекунад, то бифаҳмад, ки имконияти ба анҷом расондани сохтмонро дорад ё не? 29 Зеро агар пойдеворро гузошта, он сохтмонро ба охир расонда натавонад, ҳамаи онҳое, ки инро мебинанд, ба ӯ хандида 30 мегӯянд: „Ин мард сохтмонро сар карду ба тамом кардани он қувваташ нарасид.“ 31 Ҳамчунин подшоҳе пеш аз муҳофизат кардани худ аз ҳуҷуми подшоҳи дигар, аввал бояд нишаста, нағзакак фикр кунад: „оё метавонам бо даҳ ҳазор сарбози худ ба подшоҳе, ки бо бист ҳазор сарбозаш бар зидди ман меояд, муқобилат нишон диҳам?“ 32 Пас, агар натавонад, ҳанӯз ки душманаш дур аст, сафиронашро барои сулҳ бастан мефиристад. 33 Айнан ҳамин тавр ҳеҷ яке аз шумо то аз тамоми чизу чораи худ даст накашед, наметавонед шогирди Ман бошед.

Исо байни наҷот ва шогирд будан фарқ мегузорад. Наҷот барои ҳама кушода аст, аммо пайравӣ ба Масеҳ ҳаёти инсонро дигар мекунад. Савол ин аст: шумо киро бештар дӯст медоред — Ӯро ё оилаатон? Ӯро ё дороии худро? Ӯро ё худатонро?

Вақте ки мо Исоро дӯст медорем, дигарон метавонанд фикр кунанд, ки мо онҳоро дӯст намедорем. Аҳамият диҳед, ки издиҳоми зиёде аз паси Исо мерафтанд. Ӯ аксар вақт ҳақиқатҳои ба назар соддаро ба воқеиятҳои сахт табдил медод. Исо мепурсад: «Оё шумо воқеан мехоҳед аз паси Ман равед? Пас ҳама чизро ба Ман диҳед. Маро аз обрӯ, оила ва дороии худ болотар гузоред».

Дар наҷот мо ба назди салиб меоем ва аз гуноҳҳои худ тавба мекунем, аммо дар пайравӣ ба Масеҳ мо салиби Ӯро мебардорем ва аз гуноҳҳо ва вобастагиҳои худ пурра рӯ мегардонем.

Пайравӣ аз Ӯ муносибатҳои моро дигар мекунад. Оё мо ба Ӯ гӯш медиҳем ё ба муносибатҳои табиии худ? Он гоҳ мебинем, ки бардоштан салиби Ӯ чӣ гуна ба муносибатҳои мо бо дигарон таъсир мерасонад. Мо омода мешавем бо Ӯ азоб кашем. Гирифтани салиби Масеҳ маънои онро дорад, ки мо барои худ мемирем.

Сипас Исо масал меорад: шахсе, ки мехоҳад бурҷе бисозад, аввал хароҷотро ҳисоб мекунад. Ҳаёти масеҳӣ низ талаб мекунад, ки арзиши пайравӣ аз Исоро ҳисоб кунем. Аз паси Исо рафтан на танҳо барои имрӯз, балки барои тамоми умр аст. Шахси бетайёр қисман месозад ва бурҷро ба анҷом намерасонад; дар натиҷа, ӯ аблаҳ ҳисобида мешавад ва масхара мегардад. Биёед аз ҷумлаи онҳое бошем, ки хароҷотро ҳисоб карда, то охир устувор мемонанд.

Дар асл, бинокор ва подшоҳ дар ин масал худи Исо аст. Ӯ хароҷотро ҳисоб кард ва ҷони Худро барои мо дод. Мо бояд худро инкор кунем ва салиби Ӯро бардорем, то дар кори Ӯ ҳамроҳ шавем. Ҳеҷ яке аз мо бо қувваи худ қодир ба пайравӣ кардан нест. Исо ба мо қувват мебахшад, то ҳар қадами роҳро бо Ӯ тай кунем.

Худовандо, ман мехоҳам салиби Туро бардошта, аз паси Ту равам. Бигзор орзуҳои шахсии худро инкор кунам ва кӯшиш намоям, ки Туро аз ҳама бештар дӯст дорам. Ту хароҷотро ҳисоб кардӣ, ва ман мехоҳам ба Ту ҳамроҳ шавам, ҳатто вақте ки роҳ душвор аст. Ҳузури Ту тасаллии ман хоҳад буд ва Ту ба ман қувват хоҳӣ дод, то идома диҳам. Бигзор имрӯз рӯзе бошад, ки Туро бештар аз дирӯз дӯст медорам.

Луқо 14:34–35 — Намаки бемазза

34 Намак чизи хуб аст, вале агар намак сифаташро гум кунад, магар онро боз шӯр карда мешавад? 35 Он дигар барои ҳеҷ чиз ба кор намеояд: бо он ҳатто заминро пору карда намешавад. Онро танҳо бароварда мепартоянд. Ҳар кӣ гӯш дорад, бишнавад!»

Намаке, ки сифаташро гум мекунад, бефоида мешавад, хусусан агар тамоман бемазза гардад. Дар он сурат намак дигар арзише надорад. Намаки бемазза на ба замин ва на ба муҳити зист фоида меорад; ҳеҷ коре намекунад ва танҳо партофтан мумкин аст.

Пайравони бепарвои Исо мисли чунин намаки бефоидаанд. Ин мисол бо масалҳои қаблӣ алоқаманд аст, ки дар онҳо Исо дар бораи одамоне мегӯяд, ки ба зиёфат даъват шудаанд, вале аҳамият намедиҳанд ё намеоянд. Онҳо барои Инҷил бефоида мегарданд, зеро ба Исо гӯш намедиҳанд ва аз паси Ӯ намераванд.

Касе, ки хароҷотро ҳисоб намекунад ва худро ба аҳмақӣ меандозад, монанди ҳамин намак аст. Ӯ он чизеро, ки гӯё ба ӯҳда гирифтааст, иҷро намекунад.

Оё мо омодаем салиби Масеҳро бардорем, то барои дигарон мисли намак бошем? Бардоштани салиб ҳамон чизест, ки Худо аз мо мехоҳад.

Намак ба хӯрок мазза мебахшад, вале ҳамчунин онро нигоҳ медорад. Ғайр аз ин, намак инсонро ташна мегардонад. Дар Масеҳ мо бояд он чизеро, ки аз мо интизор аст, иҷро кунем, яъне мисли Масеҳ зиндагӣ намоем. Ин шаҳодати Инҷилро дар ҳаёти мо нигоҳ медорад ва дигаронро ташнаи муҳаббати Худо месозад. Мо ягона намаке ҳастем, ки дигарон онро мечашанд; пас биёед маззаи худро гум накунем.

Мо медонем, ки мегӯянд: «Намак чашмро мекушояд». Намак рамзи он чизест, ки чашмони моро мекушояд. Ин метавонад хирад, таҷриба ва садоқат бошад. Гарчанде намак хурд ва оддӣ аст, арзиши бузург дорад: равшанӣ, фаҳмиш ва қадршиносӣ меорад. Содиқ будани мо ба суханони Масеҳ, ҳатто дар корҳои хурд ва оддӣ, чашмони дигаронро мекушояд. Биёед барои дигарон нуру намак бошем, то онҳо равшантар бубинанд.

Оё шумо шунидаед? Агар чунин бошад, пас бо амал кардан ба суханони Масеҳ гӯш диҳед. Ин роҳи баракат аст.

Худовандо, бигзор ман барои дигарон намак бошам, то маззаи Масеҳро ба онҳо ато кунам. Бигзор ман ба он даъвате, ки маро хондаӣ, мувофиқ зиндагӣ намоям, зеро мехоҳам аз паси Ту равам. Нагузор, ки бефоида бошам, балки маро пайрави пурсамар ва муассири Худат гардон.