Нони Ҳаррӯза – Хуруҷ 21:12-27

Қонунҳо дар бораи зӯроварӣ ва зарар ба одам

Мулоҳизаҳо ва хулосаҳо

Ба қотилоне, ки қасдан одам мекушанд, кӯдаконе, ки падару модари худро эҳтиром намекунанд, одамдуздоне, ки кирдорашон ба куштор баробар аст, бояд ҷазои қатл дода шавад, ин аз ҷониби Худованд муайян шудааст. Дар сурати куштори ногаҳонӣ, Худои Таоло чунин фурсатро фароҳам кардааст, то
ки хешовандони маҳрумро аз қасос ва хунрезӣ нигоҳ дорад (оят.12-17). Принсипи муқаррар кардаи Худо «Чашме ба ивази чашме» аз як тараф бояд ҷуғрони зиёнро ба ҷабрдида таъмин мекард, лекин аз дигар тараф он «сарҳад» – и чунин ҷуғронро равшан нишон медод (оят. 18-27).

Худо ба ҳаёти инсон бисёр ҷиддӣ назар мекунад. Дар ин порчаи Китоби Муқаддас мебинем, ки Худованд барои куштор, зӯроварӣ, одамдуздӣ ва беҳурматӣ нисбати падару модар қонун мегузорад. Ин ба мо нишон медиҳад, ки ҳаёти инсон дар назари Худо арзишманд аст. Одам танҳо хок нест. Ҳар инсон ба сурати Худо офарида шудааст.

«Ҳар кӣ касеро бизанад, ва он кас бимирад, бигзор вай маҳкуми қатл гардад». (Хуруҷ 21:12, KM92)

Худо байни куштори қасдан ва ҳодисаи ногаҳонӣ фарқ мегузорад. Агар касе бо фиребу нақша одамро бикушад, ӯ гунаҳкори ҷиддӣ аст. Вале агар ҳодиса тасодуфӣ бошад, Худо роҳе барои паноҳ ва адолат муҳайё мекард. Ин нишон медиҳад, ки Худо ҳам одил аст ва ҳам пурраҳм.’

Баъзан одамон фикр мекунанд, ки гуноҳ танҳо вақте аст, ки хун рехта шавад. Аммо Исо таълим дод, ки нафрату кина низ тухми куштор аст. Вақте одам дар дил кина нигоҳ медорад, оҳиста-оҳиста дилаш сиёҳ мешавад. Дар тоҷикӣ мегӯянд: «Оташи кина аввал соҳиби худро месӯзонад». Кина пеш аз ҳама дили худи инсонро вайрон мекунад.

Шояд касе шуморо ранҷонда бошад. Шояд сухане гуфта бошад, ки то ҳол дар дилатон дард мондааст. Худо мехоҳад, ки мо кинаро нигоҳ надорем. Агар имрӯз дар дилатон нисбати касе сахтӣ бошад, назди Худованд биёед ва тавба кунед. Аз Ӯ кӯмак пурсед, то дилатонро пок кунад.

Хислати Худо

12 Ҳар кӣ касеро бизанад, ва он кас бимирад, бигзор вай маҳкуми қатл гардад. 13 Вале агар вай қасдан амал накарда бошад, балки Худо он касро зери дасти вай рост оварда бошад, — Ман маконе барои ту муқаррар хоҳам кард, то ки вай ба он ҷо бигрезад. 14 Ва агар шахсе ба ёри худ қасд карда бошад, ки варо бо роҳи фиреб бикушад, — варо аз пеши қурбонгоҳи Ман гирифта, ба қатл бирасон. Хуруҷ 21:12-14, KM92

Шахсе, ки кушторро ба таври хунукназарона тарҳрезӣ карда ва анҷом дадааст, низ бояд кушта шавад. Куштор – ин гуноҳи азимест, ки ба қудрати Худо ва изҳори беэҳтиромӣ нисбати Ӯ, ҳамчун Офаридгорӣ ҳаёт аст. Исо гуфт, ки нафрат ба ёри худ ба куштор баробар аст. Оё дар атрофи шумо касе ҳаст, ки нисбати ӯ кинае дар дил доред? Агар чунин бошад, шумо бояд ҳарчи зудтар, аз ин гуноҳ тавба кунед, ва аз Худо бахшиш пурсед.

«Ва агар шахсе ба ёри худ қасд карда бошад, ки варо бо роҳи фиреб бикушад, варо аз пеши қурбонгоҳи Ман гирифта, ба қатл бирасон». (Хуруҷ 21:14, KM92)

Ин оят нишон медиҳад, ки ҳатто зоҳир кардани диндорӣ гуноҳро пинҳон карда наметавонад. Одам метавонад назди қурбонгоҳ истад, вале агар дилаш пур аз бадӣ бошад, Худо онро мебинад. Худованд ба дили инсон назар мекунад.

Дарсҳои Худо

22 Ва агар одамон дастбагиребон шаванд, ва зани ҳомиладорро бизананд, ва ӯ бача афтонад, вале зарари дигаре ба ӯ нарасад, — айбдор бо ҷаримае ҷазо дода мешавад, вақте ки шавҳари зан онро аз вай талаб кунад, ва онро вай бояд мувофиҳи ҳукми доварон адо намояд. 23 Ва агар зараре ба ӯ расад, он гоҳ ҷон дар ивази ҷон бидеҳ, 24 Чашм дар ивази чашм, дандон дар ивази дандон, даст дар ивази даст, пой дар ивази пой, 25 Сӯзониш дар ивази сӯзониш, ҷароҳат дар ивази ҷароҳат, лат дар ивази лат. Хуруҷ 21:22-25, KM92

«Чашме ба ивази чашме» ин на даъват барои қасос, балки принсипи илоҳӣ, ки меъёри ҷуғрон барои зарар муқаррар шудааст. Мақсади Ӯ шикастани доираҳои нохӯшиҳо ва нест кардани майлу хоҳиши гирифтани қасос аст.

«Ва агар шахсе ба ёри худ қасд карда бошад, ки варо бо роҳи фиреб бикушад, варо аз пеши қурбонгоҳи Ман гирифта, ба қатл бирасон». (Хуруҷ 21:14, KM92)

Ин оят нишон медиҳад, ки ҳатто зоҳир кардани диндорӣ гуноҳро пинҳон карда наметавонад. Одам метавонад назди қурбонгоҳ истад, вале агар дилаш пур аз бадӣ бошад, Худо онро мебинад. Худованд ба дили инсон назар мекунад.

Баъд Худо принсипи машҳури «чашме ба ивази чашм»-ро медиҳад.

«Ҷон дар ивази ҷон бидеҳ, чашм дар ивази чашм, дандон дар ивази дандон». (Хуруҷ 21:23-24, KM92)

Ин суханон барои қасосгирии бераҳмона дода нашуда буданд. Худо намехост, ки мардум аз ғазаб кӯр шуда, зиёда аз зарари гирифтаашон ҷавоб диҳанд. Ӯ сарҳад мегузошт, то адолат бошад, на бераҳмӣ. Агар касе як зарар медид, ҳақ надошт тамоми хонаводаро нобуд кунад. Худо доираи қасосу хунрезиро маҳдуд мекард.

Имрӯз ҳам ҷаҳон пур аз ғазаб ва интиқом аст. Як сухан метавонад ба ҷанҷоли калон табдил ёбад. Як ранҷиш метавонад солҳо душманӣ оварад. Вале Худо моро ба роҳи дигар мехонад. Ӯ мехоҳад, ки мо бахшидан, адолат ва раҳмро ёд гирем.

Ин порча ба мо хотиррасон мекунад, ки Худо муқаддас аст ва гуноҳро сабук намегирад. Аммо ҳамзамон Ӯ роҳи тавба ва раҳматро низ медиҳад. Вақте назди Ӯ бо дили шикаста меоем, Ӯ моро мешунавад ва дигар мекунад.

Худовандо, дили маро аз кина, ғазаб ва бадбинӣ пок кун. Ба ман ёрӣ деҳ, ки ҳаёти дигаронро мисли Ту арзишманд ҳисоб кунам. Маро аз суханон ва амалҳое, ки ба дигарон зарар мерасонанд, нигоҳ дор. Ба ман дили пур аз раҳм ва бахшиш бидеҳ, то дар роҳи Ту зиндагӣ кунам. Омин.