Ҳабс ва доварии Исо – Луқо 22:39-71

Омӯзиш аз Инҷили Луқо

• Хонишҳои имсолаи Мавлуди Масеҳ – Адвент
• Хониши Инҷили Луқо – Боби якум
• Мавлуди Исо эълон шуд – Луқо 1:26-45
• Ҳодисаҳои пеш аз таваллуди мӯъҷиза
• Мавлуди Исо – Луқо 2
• Исо, маъбад ва пешгӯиҳо дар бораи ӯ ҳамчун кӯдак – Луқо 2:25-52
• Луқо 3:1-20 – Хизмати Исои Худованд
• Луқо 3:21–22 — Исо таъмиди Яҳёро муайян мекунад
• Аз озмоиш гузаштани Исо – Луқо 4:1–13
• Паёми Исо – Луқо 4:14-30
• Ҳокимияти Исо – Луқо 4:31-44
• Оғози Хизмати Исо – Луқо 5:1–11
• Қудрати Исо – Луқо 5:12-39
• Бо назардошти қудрати Исо барои ҳаёт – Луқо 6:1-16
• Дӯст доштани душманон – Луқо 6:27-45
• Қудрати Исо ба шифо – Луқо 7:1–17
• Исо ва Яҳё – Луқо 7:18-35
• Бахшиш дар Масеҳ – Луқо 7:36-50
• Масалхо ва кишт – Луқо 8:1–21
• Қудрати Исо бар ҷаҳони ҷисмонӣ – Луқо 8:22-39
• Исо зани хунравро шифо дод – Луқо 8:40-56
• Луқо 9:1–6 — Эълони Салтанати Худо
• Шӯҳрати Исо – Луқо 9:16-27
• Дидани ҷалоли Исо – Луқо 9:28-45
• Бузургӣ ва шогирдӣ – Луқо 9:46-62
• Фиристодан ва Cомарии Hекукор – Луқо 10
• Қудрати дуо – Луқо 11:1–28
• Аломатҳо ва риёкорӣ – Луқо 11:29-54
• Имони ҳақиқӣ – Луқо 12
• Имон ва тавба бо қудрати Исо – Луқо 13
• Даъватҳои Исо – Луқо 14
• Чизҳо ва шахсони гумшуда – Луқо 15
• Принсипҳои идоракунӣ ва садоқат – Луқо 16
• Омадани Подшоҳии Худо – Луқо 17
• Имонамонро мустаҳкам мекунем – Луқо 18
• Дохилшавии Исо ба Ерусалим – Луқо 19
• Саволҳои муқобил барои Исо – Луқо 20
• Ба Луқо 21:1-11 нигоҳ карда
• Исо дар бораи Ерусалим нақл мекунад – Луқо 21:11-38
• Шоми охирини Исо бо шогирдонаш – Луқо 22:1-38
• Ҳабс ва доварии Исо – Луқо 22:39-71
• Маслуб кардани Исо – Луқо 23
• Эҳёи Исо – Луқо 24

Исо, Худованд аз ҷониби пешвоёни дин боздошт шудааст. Он гоҳ онҳо ӯро барои маҳкумият доварӣ мекунанд. Исо мегӯяд, ки онҳо ба зудӣ Писари Одамро хоҳанд дид, ки дар тарафи рости Худо нишастааст.

Луқо 22:35–46 — Дуои Исо дар боғ

«Ба шумо мегӯям, дар навиштаҷот гуфта шудааст: “Ӯро ба қатори ҷинояткорон дароварданд”» (22:37, KMO).

Исо мегӯяд, ки Ӯро ба қатори ҷинояткорон мешуморанд. Ин ба салиб кашида шудани Ӯ дар байни ҷинояткорон ишора мекунад. Марги Ӯ фазои нав ба вуҷуд меорад: мухолифат бузург мешавад ва ҷанги рӯҳонӣ омодагии ҷиддӣ талаб мекунад.

Пештар шогирдон ба ҷойҳое мерафтанд, хизмат мекарданд, башорат медоданд ва ба меҳмоннавозии дигарон такя мекарданд (9:1–3; 10:1–3). Аммо ҳоло вазъият дигар мешавад — онҳо наметавонанд ҳамеша аз дигарон меҳмоннавозии саховатмандро интизор шаванд.

Баъзан онҳо бояд худро муҳофизат кунанд. Аммо онҳо мисли пешвоёни дунё амал намекунанд (22:26), балки ба муҳофизати Худо таваккал мекунанд. Ду шамшер ба маънои ҳалли масъала нест. Онҳо метавонанд шамшер барои дифоъ дошта бошанд, аммо рисолати онҳо сиёсӣ нест ва бо зӯрӣ иҷро намешавад. Ду шамшер барои тағйир додани ҷомеа ё муқовимат ба ҳокимият кофӣ нест. Ягона сабабе, ки дар ин ҷо зикр мешавад, ҳифзи худ аст. Ба ҳеҷ ваҷҳ рисолати Исо сиёсӣ ё бо зӯрӣ нест.

Дар ҷаҳони рӯҳонии масеҳият, мо фарқи калон мебинем: бисёр таълимот мегӯянд, ки одамон барои Худо мемиранд, аммо паёми Инҷил баръакс аст — Худо барои инсон мурд. Ин ҳақиқат ҳама чизро дигар мекунад.

Диққати асосӣ бояд ба дуо бошад. Исо мегӯяд: дуо кунед, то ба васваса наафтед. На ба ризқ, на ба шамшер ва на ба қувваи худ такя кардан, балки аввал ба Худо дар дуо рӯ овардан муҳим аст.

Исо дуо мекунад, ки иродаи Худо иҷро шавад, на иродаи Худ. Ӯ косаи ранҷу азобро қабул кард ва худро пурра ба Худо супурд. Намунаи Ӯ нишон медиҳад, ки чӣ гуна дар ҷанги рӯҳонӣ истодагарӣ кунем — иродаи Худоро биҷӯем ва то охир содиқ бимонем.

Дар ояти 39 гуфта мешавад, ки Исо, чунон ки одат дошт, барои дуо ба кӯҳ баромад. Дуо қисми доимии ҳаёти Ӯ буд. Ӯ танҳо дуо мекард, аммо шогирдонро низ ташвиқ менамуд, ки дуо гӯянд. Аммо онҳо хоб рафтанд. Аксар вақт, хастагӣ ва бепарвоӣ моро аз дуо дур мекунанд. Аммо Исо нишон медиҳад, ки барои дуо бояд вақт ва ҷойи ором ҷустуҷӯ кунем ва бо Падар гуфтугӯ намоем.

Худовандо, ман мехоҳам пеши Ту биёям, то дуо кунам ва рӯзам, озмоишҳо ва душвориҳоямро ба Ту супорам. Бигзор Ту имрӯз маро роҳнамоӣ кун, то ман кори дуруст кунам. Ман ба Ту такя мекунам, на ба қобилиятҳои худ ва на ба он чизе ки дар дасти ман аст. Ман мехоҳам имрӯз иродаи Туро ба ҷо оварам, на иродаи худро. Омин.

Луқо 22:47–53 — Хиёнат бо бӯса

Исо ба вай гуфт: «Яҳудо, магар бо ин бӯсаат Писари Одамизодро таслим мекунӣ?» (22:48, KMO).

Дар торикии шаб як издиҳом меояд, сардораш Яҳудо. Инҳо одамони одӣ нестанд, балки «коҳинони калон, сардорони посбонони маъбади Худо ва пирони қавм, ки барои дастгир намудани Ӯ омада буданд» (22:52, KMO). Онҳое, ки бояд роҳ нишон диҳанд, худ ба роҳи торик рафтаанд.

Яҳудо ба Исо наздик мешавад ва бо бӯса салом медиҳад. Бӯса, ки одатан нишонаи эҳтиром аст, ин ҷо ба хиёнат табдил меёбад. Аз берун меҳр, аз дарун найранг. Мисли он мақол, ки мегӯяд: «аз рӯяш об, аз дилаш оташ». Исо рост ба дилаш мезанад ва мегӯяд: «Яҳудо, магар бо ин бӯсаат Писари Одамизодро таслим мекунӣ?» (22:48).

Шогирдон, ки дилҳояшон ором набуд, ба шамшер даст мебаранд ва яке гӯши хизматгорро мебурад. Вале Исо роҳи дигарро нишон медиҳад. Ӯ зӯровариро рад мекунад. Ба ҷои ҷанг, шифо медиҳад — гӯшро барқарор мекунад. Кори Ӯ баракат додан аст, на лаънат. Ӯ бо бадӣ бадӣ намекунад, балки бо некӣ ҷавоб медиҳад. Ин ҷо мебинем, ки меҳрубонӣ аз қувва болотар аст.

Баъд Исо ба пешвоёни дин рӯ меорад. Мегӯяд: чаро шабона бо калтаку силоҳ омадед? Оё ман ҳар рӯз дар маъбад набудам? Чаро мисли дузд маро мегиред? Бо ин суханон нияти онҳоро фош мекунад. Онҳо аз мардум метарсиданд, бинобар ин дар торикӣ амал карданд. Чӣ дар дил бошад, ҳамон ба рӯй мебарояд.

Саҳна чунин анҷом меёбад: «Онҳо Исоро дастгир намуда, ба хонаи саркоҳин бурданд. Петрус дар масофаи каме дуртар аз пушташон омад» (22:54, KMO). Петрус ҳанӯз меравад, вале аз дур — наздик нест. Дилаш мехоҳад бимонад, вале тарс ҳам ҳаст.

Худовандо, маро нигаҳ дор, то ки ман Туро бо сухан ё амал нафурӯшам. Нагузор, ки аз берун дӯстӣ нишон диҳам, вале дар дил дур бошам. Ба ман дили рост деҳ, то ки вафодор бошам. Ба ман ёрӣ деҳ, ки ба зӯроварӣ даст назанам ва ба қасос роҳ надиҳам. Ман ба қувваи худ такя намекунам, балки ба Ту такя мекунам. Зиндагӣ осон нест, аммо Ту бо ман бош, зеро бо Ту роҳ рафтан, роҳро равшан мекунад (Масалҳо 3:5–6). Омин.

Луқо 22:54–62 – Инкори Петрус

«Худованд рӯй гардонда, ба Петрус нигоҳ кард. Он гоҳ Петрус сухани Худовандро ба ёд овард, ки ба вай гуфта буд: “Пеш аз он ки имрӯз хурӯс бонг занад, ту се бор Маро инкор хоҳӣ кард”» (Луқо 22:61, KMO).

Исоро ба хонаи саркоҳин бурданд, то Ӯро муҳокима кунанд. Петрус аз дур аз паси Ӯ мерафт. Дилаш мехост фаҳмад, ки чӣ мешавад, вале дар айни замон тарс ҳам дошт. Дар саҳни ҳавлӣ назди оташ нишаста буд, ки канизе ӯро шинохт ва гуфт, ки вай бо Исо буд. Петрус рад кард. Баъд дигаре пурсид, боз инкор кард. Бори сеюм ҳам гуфт, ки Исоро намешиносад. Ҳамин вақт хурӯс бонг зад.

Дар ҳамон лаҳза Исо ба Петрус нигоҳ кард. Ин нигоҳ танҳо нигоҳ набуд. Ин нигоҳе буд пур аз ҳақиқат, меҳрубонӣ ва огоҳӣ. Петрус суханони Исоро ба ёд овард ва фаҳмид, ки чӣ кор кардааст. Ӯ берун рафта, зор-зор гирист.

Бисёр вақт мо ҳам мисли Петрус мешавем. Вақте ҳама чиз осон аст, мегӯем: «Ман ҳеҷ гоҳ Худовандро тарк намекунам». Аммо вақте фишор меояд, вақте мардум масхара мекунанд ё манфиати шахсии мо зери хатар мемонад, диламон меларзад. Дар тоҷикӣ мегӯянд: «Дӯст дар рӯзи сахтӣ маълум мешавад». Петрус дар рӯзи сахтӣ суст шуд.

Чаро ӯ афтод? Аввал, суханони Исоро ҷиддӣ нагирифт. Ӯ фикр мекард, ки қувваи худаш басанда аст. Дуюм, дар боғ дуо накард ва бедор намонд. Сеюм, аз дур аз паси Исо рафт. Одаме ки аз Худо дур меравад, дилаш ҳам оҳиста-оҳиста сард мешавад. Петрус дигар барои итоат кардан пайравӣ намекард, балки танҳо барои дидан.

Аммо зеботарин қисми ин воқеа он аст, ки Исо Петрусро фаромӯш накард. Ҳатто дар вақти азоб ва маҳбас Ӯ ҳоли шогирдашро медид. Нигоҳи Исо Петрусро шикаст, вале нобуд накард. Ӯро ба тавба овард.

Шайтон мехоҳад, ки баъд аз нокомӣ фикр кунем, ки ҳама чиз тамом шуд. Лекин Исо одамони шикастаро бармегардонад. Петрус баъд аз ин ҳодиса дигар шуд. Худо аз одамони комил истифода намекунад. Ӯ аз одамоне истифода мекунад, ки тавба мекунанд ва ба Ӯ бармегарданд.

Вақте мо меафтем, бояд аз Исо гурез накунем. Бояд боз ба назди Ӯ равем, Каломи Ӯро ба ёд орем, дуо кунем ва ба раҳмати Ӯ такя намоем. Ӯ ваъда додааст, ки моро тарк намекунад.

«Агар касе хоҳад аз ақиби Ман биёяд, бояд худро инкор кунад ва ҳар рӯз салиби худро бардошта, Маро пайравӣ намояд» (Луқо 9:23, KMO).

Худовандо, ба ман ёрӣ деҳ, ки Туро инкор накунам. Бигзор Каломи Ту дар дилам зинда бошад. Маро таълим деҳ, ки дар вақти тарс ба Ту такя кунам. Вақте меафтам, маро бардор ва ба роҳи Худ баргардон. Ба ман далерӣ бидеҳ, то дар сухан ва зиндагӣ номи Туро шаҳодат диҳам. Омин.

Луқо 22:63–71 — Исо дар назди пешвоёни дин шаҳодат медиҳад

«Вале минбаъд Писари Одамизод аз дасти рости Худои Пурқудрат хоҳад нишаст» (22:69, KMO).

Исоро дастгир карданд ва сарбозон Ӯро посбонӣ мекарданд. Онҳо Ӯро масхара мекарданд ва мезаданд.

Ин мардон, хоҳ диндор буданд ё не, шунида буданд, ки Ӯро паёмбар меноманд. Барои ҳамин, ба таври масхараомез, вақте чашмони Ӯро баста буданд, мезаданд ва мегуфтанд: «Пайғамбарӣ кун, ки кӣ Туро зад?» Чун Писари Худо, Ӯ метавонист ҷавоб диҳад, вале ин корро накард.

Ин воқеа ба мо чанд чизро нишон медиҳад. Аввал, мардум аз паёмбар интизор буданд, ки ҳақиқатро ошкор кунад ва ояндаро бидонад. Дуюм, ҳатто сарбозони дунявӣ дар бораи Ӯ шунида буданд ва медонистанд, ки мардум Ӯро паёмбар мешуморанд. Сеюм, Малакути Худо ҷунбиши сиёсӣ набуд ва барои манфиати шахсӣ амал намекард. Исо ба ҳамаи ин таҳқирҳо тоқат кард, вале ба пешвоёни дин ҷавоби муҳим медиҳад.

Пешвоёни яҳудӣ ба як саволи асосӣ диққат медиҳанд: оё Исо Масеҳ аст? Калимаи «Масеҳ» танҳо ном нест. Он маънои Тадҳиншудаи Худоро дорад — Он Касеро, ки барои ҳукмронӣ дар Малакути Худо фиристода шудааст.

Исо мегӯяд, ки агар рост ҳам бигӯяд, онҳо бовар намекунанд. Баъд Ӯ эълон мекунад, ки Писари Одам аз ин пас дар тарафи рости Худо хоҳад нишаст. Ӯ ба Забур 109 ишора мекунад:

«Худованд ба Худованди ман гуфт: “Ба ямини Ман бинишин, то душманони Туро зери пои Ту андозам”». Ӯ инчунин ба саволе ишора мекунад, ки пештар дода буд: чӣ гуна Довуд Масеҳро «Худованди ман» меномад, агар Ӯ танҳо писари Довуд бошад? Исо нишон медиҳад, ки Ӯ бештар аз як подшоҳи заминӣ аст. Ӯ Писари Одам аст, ки бар абрҳо меояд (Дониёл 7:13) ва дар тарафи рости Худо ҳукмронӣ мекунад.

Аммо хулосаи онҳо имон набуд, балки ҳукми куфр. Мушкил танҳо дар надонистан набуд, балки дар сахтии дилҳояшон. Агар онҳо Навиштаҳоро бо дили кушода мехонданд ва ба гуфтаҳои Худо бовар мекарданд, метавонистанд Масеҳро шиносанд. Вале ақидаҳои худ ва ғурурашон онҳоро кӯр карда буд.

Ин порча ба мо низ савол медиҳад: вақте ҳақиқат ба дили мо мерасад, оё мо онро қабул мекунем ё ба фикри худ сахт мечаспем?

Худовандо, ба куфри ман мадад кун. Нагузор, ки танҳо ба фаҳмиши худ такя намоям, балки ба Ту бовар кунам. Каломи Ту аз фаҳмиши ман баландтар аст ва шахсияти Масеҳ аз ақли инсон болотар. Ман имон дорам, ки Исо Масеҳ, Писари Одам аст, ки дар тарафи рости тахти Ту нишастааст. Ба ман ёрӣ деҳ, ки имрӯз барои Ту зиндагӣ кунам ва ба дигарон эълон намоям, ки Исо кист. Омин.