
Ҳастӣ 18 – Иброҳим — дӯсти Худо
- Муқаддима ба китоби Ҳастӣ
- Ҳастӣ 1:1-19 – Офариниши аҷиби Худо
- Ҳастӣ 1:14-25 – Худое, ки Офтоб ва Моҳро офарид
- Ҳастӣ 1:26-31 – Инсоният ба сурати Худо офарида шудааст
- Ҳастӣ 2:1-17 — Шарҳи умумии офариниш
- Ҳастӣ 2:18-25 – Офариниши инсоният ва издивоҷ
- Ҳастӣ 3:1–13 — Аввалин гуноҳ
- Ҳастӣ 3:14-24 — Худо ва гуноҳи Одам
- Ҳастӣ 4 – Ҳобил ва Қобил
- Боби 5 – Насабномаи Oдам
- Ҳастӣ 6 – Афзоишҳо дар сатҳи ҷаҳонӣ
- Ҳастӣ 7 — Тӯфони Нӯҳ
- Ҳастӣ 8 – Худо Нӯҳро фаромӯш накард
- Ҳастӣ 9 – Аҳди Нӯҳ
- Ҳастӣ 10–11 Аз Нӯҳ то Бобил
- Ҳастӣ 12 – Даъвати Иброҳим
- Ҳастӣ 13 – Иброҳим ва Лут
- Ҳастӣ 14 – Худо бар таърихи халқҳо ҳукмрон аст
- Ҳастӣ 15:1–6 — Имони Иброҳим: Тавба кардан ва ба Худо бовар намудан
- Ҳастӣ 15:7–21 — Аҳди Худо бо Иброҳим
- Такя ба сарнавишт
- Ҳастӣ 16 — Шинохтани Худо ва имон ба Ӯ
- Ҳастӣ 17 — Аҳди Худо дар ҳаёти Иброҳим
- Ҳастӣ 18 – Иброҳим — дӯсти Худо
- Ҳастӣ 19 – Ҳалокати Садӯм
- Ҳастӣ 20 — Иброҳим худро муҳофизат мекунад
Иброҳим дӯсти Худо номида шуд, зеро ӯ ба Худо бовар мекард ва бо Ӯ муносибати наздик дошт. Дар Ҳастӣ 17 Худо бо Иброҳим аҳд баста, ба ӯ ваъда дод, ки насли ӯро зиёд мекунад ва Худои онҳо хоҳад буд (Ҳастӣ 17:1–8). Иброҳим низ бо Худо озодона суҳбат мекард ва дар дуо барои дигарон илтимос менамуд. Вақте фаҳмид, ки Худо мехоҳад Садӯмро доварӣ кунад, ӯ барои сокинони он шаҳр илтимос кард, то агар дар он ҷо одамони одил бошанд, Худо шаҳрро нобуд накунад (Ҳастӣ 18:22–33). Ин муносибати наздик, боварӣ ба Худо ва ғамхорӣ нисбати дигарон нишон медиҳанд, ки Иброҳим дӯсти Худо буд.
Китоби Муқаддас дар се ҷой ӯро ошкоро дӯсти Худо меномад:
- Ишаъё 41:8 – Худо Исроилро насли Иброҳим, дӯсти Худ, меномад.
- 2 Вақоеънома 20:7 – Подшоҳ Еҳушофот дар дуо Иброҳимро дӯсти Худо меномад.
- Яъқуб 2:23 – Навишта мегӯяд, ки Иброҳим ба Худо имон овард ва дӯсти Худо номида шуд.
Дӯстии Иброҳим бо Худо танҳо дар сухан набуд. Ӯ ба ваъдаҳои Худо бовар мекард, бо Ӯ суҳбат менамуд ва ба роҳнамоии Ӯ пайравӣ мекард. Ин нишон медиҳад, ки дӯстӣ бо Худо аз муносибати зиндаи имон ва боварӣ ба Ӯ сарчашма мегирад.
Ҳастӣ 18:1–15 – Ваъдаи таваллуди писар
Дар Ҳастӣ 18:1 гуфта мешавад: «Худованд ба Иброҳим зоҳир шуд». Дар ин воқеа Худованд ба Иброҳим ба таври махсус зоҳир мешавад ва ду фаришта низ бо Ӯ ҳастанд. Дар бисёр тасвирҳои қадимаи масеҳӣ ин воқеа нишон дода мешавад, то наздикии Худо ба Иброҳимро тасвир кунад.
1 Ва Худованд дар булутзори Мамре бар ӯ зоҳир гардид, вақте ки ӯ дар гармои рӯз ба дари хайма нишаста буд. 2 Ва чашм андохта, дид, ки инак, се мард дар рӯ ба рӯяш истодаанд. Чун онҳоро дид, аз дари хайма ба пешвози онҳо шитофт, ва то замин саҷда кард. 3 Ва гуфт: «Эй оғои ман! Агар дар назари Ту илтифот ёфта бошам, аз пеши бандаи Худ нагузар. 4 Андак об биёваранд, то ки пойҳои худро шуста, зери дарахт фароғат кунед.
5 Ва луқмаи ноне биёварам, то ки дилҳои худро кувват диҳед; ва пас аз он равона шавед; зеро ки барои ҳамин шумо пеши бандаи худ гузар кардаед». Гуфтанд: «Он чи гуфтӣ, бикун». 6 Ва Иброҳим ба хайма назди Соро шитофт ва гуфт: «Ба зудӣ се қафиз аз орди маҳин гирифта, хамир кун ва кулча паз». 7 Ва Иброҳим сӯи рама давид, ва гӯсолаи навдаму хуберо гирифта, ба ҷавоне дод, то ки зуд онро тайёр кунад. 8 Пас маска ва шир ва гӯсолаи тайёршударо гирифта, пеши онҳо гузошт; ва худаш дар паҳлуи онҳо зери дарахт истод, то хӯрданд.
9 Ва ба ӯ гуфтанд: «Зани ту, Соро куҷост?» Гуфт: «Инак, дар хайма аст». 10 Ва гуфт: «Соли оянда дар ҳамин вақт ҳатман назди ту хоҳам баргашт, ва занат Сороро писаре хоҳад шуд». Ва Соро ба дари хайма, ки дар ақиби ӯ буд, шунид. 11 Ва Иброҳим ва Соро пир ва солхӯрда буданд; ва одати занон аз Соро қатъ шуда буд. 12 Ва Соро дарунакӣ хандида, гуфт: «Оё баъд аз фарсудагиам маро ҳузуру ҳаловате хоҳад буд? Ва оғоям низ пир шудааст».
13 Ва Худованд ба Иброҳим гуфт: «Барои чӣ Соро хандида, гуфт: „Наход ки ҳақиқатан зоида тавонам, дар сурате ки ман пир шудаам?“ 14 Магар барои Худованд чизи мушкиле ҳаст? Дар сари ваъда, соли оянда дар ҳамин вақт назди ту хоҳам баргашт, ва Сороро писаре хоҳад шуд». 15 Аммо Соро мункир шуда, гуфт: «Нахандидаам». Чунки тарсид. Вале Ӯ гуфт: «Не, хандидӣ». (Ҳастӣ 18:1–15 , KM99)
Ин бори аввал нест, ки Худованд ба Иброҳим зоҳир мешавад ва бо ӯ сухан мегӯяд. Мо дар ҳаёти Иброҳим мебинем, ки Худо танҳо аз дур ба ӯ фармон намедиҳад, балки ба ӯ наздик мешавад, бо ӯ сухан мегӯяд ва муносибати наздик дорад. Худо мехост, ки Иброҳим Ӯро бишносад ва бо Ӯ зиндагӣ кунад.
Меҳмоннавозии Иброҳим
Вақте Иброҳим ин меҳмононро дид, онҳоро эҳтиром кард. Ӯ ба назди онҳо давид, онҳоро ба хона даъват кард, барои онҳо об овард, то пойҳояшонро бишӯянд ва барои онҳо хӯрок тайёр кард (оятҳои 2–8).
Ин барои мо, махсусан дар фарҳанги Осиёи Марказӣ, хеле шинос аст. Дар байни тоҷикон ва дигар халқҳои минтақа меҳмоннавозӣ ҳамеша арзиши муҳим доштааст. Вақте меҳмон ба хона меояд, соҳибхона одатан кӯшиш мекунад, ки ӯро бо чой, нон ва хӯрок пешвоз гирад. Меҳмонро танҳо ба хона даровардан кофӣ нест, балки ба ӯ эҳтиром нишон дода, барои роҳатии ӯ ғамхорӣ мекунанд.
Иброҳим низ ҳамин тавр рафтор кард. Ӯ меҳмононро эҳтиром кард ва ба онҳо хизмат намуд.
Ин ба мо ёдрас мекунад, ки меҳмоннавозӣ танҳо як одати хуби фарҳангӣ нест. Вақте мо ба дигарон бо муҳаббат хизмат мекунем, мо метавонем муҳаббати Худоро ба онҳо нишон диҳем.
Ваъдаи писар боз такрор мешавад
Баъд масъалаи ваъдаи Худо дар бораи писаре, ки ба Иброҳим ва Соро дода шуда буд, боз ба миён меояд. Иброҳим барои меҳмонон хӯрок тайёр мекунад ва дар вақти нисфирӯзӣ ба онҳо хизмат мекунад. Баъд Худованд мегӯяд: «Ман соли оянда дар ҳамин вақт назди ту бармегардам, ва инак, Сорои зани ту писаре хоҳад дошт» (Ҳастӣ 18:10).
Худо танҳо намегӯяд, ки «рӯзе» писар таваллуд мешавад. Ӯ вақтро муайян мекунад: соли оянда дар ҳамин вақт. Худо ваъдаи пештараи Худро фаромӯш накардааст. Ҳарчанд Иброҳим ва Соро муддати дароз интизор шуданд, Худо кори Худро мувофиқи вақти муайяншуда анҷом медод.
Ин барои мо низ муҳим аст. Баъзан мо аз Худо чизеро мехоҳем ва мехоҳем, ки ҷавобаш зуд биёяд. Дар фарҳанги мо низ одамон мегӯянд: «Сабр кун, ҳама чиз вақташро дорад». Аммо Китоби Муқаддас ба мо чизи бештареро меомӯзонад: вақти Худо беҳтар аз вақти мост. Соро бояд ин ваъдаро бишнавад
Худованд қасдан тавре сухан мегӯяд, ки Соро низ онро бишнавад. Соро дар дохили хайма буд. Дар он замон одатан занҳо бо мардони бегона дар як ҷо намешастанд ва меҳмонҳоро ҳамеша дар ҳамон тарзе қабул намекарданд, ки имрӯз мо мекунем. Аз ин рӯ, Соро дар хайма буд, аммо Худо мехост, ки ӯ суханро бишнавад. Фариштагон пурсиданд: «Соро, зани ту, куҷост?» (Ҳастӣ 18:9). Иброҳим ҷавоб дод: «Инак, дар хайма аст». Ин савол нишон медиҳад, ки меҳмонон оилаи Иброҳимро мешинохтанд. Онҳо танҳо меҳмонони оддӣ набуданд. Онҳо медонистанд, ки Соро кист ва ба оилаи Иброҳим таваҷҷӯҳ доштанд.
ин савол ҳамчунин як навъ меҳрубонӣ ва таваҷҷӯҳ ба оилаи Иброҳим буд. Вақте мо дар бораи зан, фарзандон, падару модар ва аҳли оилаи касе бо эҳтиром мепурсем, ин метавонад нишонаи муҳаббат ва ғамхорӣ бошад.
Ин барои фарҳанги мо низ хеле мувофиқ аст. Дар Осиёи Марказӣ вақте касе ба хона меояд, одатан танҳо аз худи меҳмон намепурсанд. Мо мепурсем: «Падар чӣ ҳол дорад? Модар хуб аст? Кӯдакон чӣ хеланд?» Ин саволҳо танҳо барои маълумот гирифтан нестанд. Онҳо нишон медиҳанд, ки мо ба оила ва муносибатҳои одамон аҳамият медиҳем.
Аммо дар ин воқеа Худо мехост, ки Соро танҳо шунавандаи сухан набошад. Ваъда ба ӯ низ дахл дошт. Дар Ибриён 11:11 гуфта мешавад, ки Соро бо имон қувват гирифт, то насли ояндаро қабул кунад.
Соро механдад
Вақте Соро шунид, ки ӯ дар пирӣ писар хоҳад дошт, дар дилаш хандид: «Пас аз пир шудани ман магар чунин шодӣ мешавад? Ва оғои ман низ пир шудааст» (Ҳастӣ 18:12). Соро ба ин бовар кардан душвор буд.
Аз нигоҳи инсонӣ, сабаби шубҳаи ӯ фаҳмо буд. Ӯ пир шуда буд ва тамоми умр фарзанд надошт. Иброҳим низ пир шуда буд. Барои инсон чунин чиз ғайриимкон менамуд. Ин хандаи шодии имон набуд, балки бештар аз шубҳа ва нобоварӣ сар мезад. Як амал метавонад сабабҳои гуногун дошта бошад. Танҳо Худо медонад, ки дар дили инсон чӣ мегузарад. Баъзан мо низ чунин рафтор мекунем.
Худо чизеро дар Каломаш мегӯяд, аммо мо ба шароити худ нигоҳ мекунем ва мегӯем:
«Ин имкон надорад.»
«Чӣ тавр чунин мешавад?»
«Вазъияти ман дигар шудааст.»
«Ман аллакай бисёр вақт интизор шудаам.»
«Ин барои ман хеле душвор аст.»
Соро низ ба синну сол ва шароити худ нигоҳ кард. Аммо Худо ба шароити инсонӣ маҳдуд нест.
«Оё барои Худованд чизе душвор аст?» Худованд ба Иброҳим мегӯяд: «Чаро Соро хандид… Оё барои Худованд чизе душвор аст?» (Ҳастӣ 18:13–14). Барои инсон бисёр чизҳо ғайриимконанд. Аммо Худо Худованд аст. Ӯ ба қувва ва имконияти инсонӣ маҳдуд нест. Писари ваъдашуда таваллуд мешавад. Исҳоқ таваллуд мешавад. Худо ваъдаи Худро иҷро мекунад.
Номи Исҳоқ маънои вобаста ба «ханда» дорад. Ҳамин чизе, ки аввал сабаби хандаи шубҳавии Соро буд, баъд сабаби шодии ӯ мегардад. Яъне Худо метавонад ҳатто вазъиятеро, ки имрӯз барои мо боиси гиря ё ноумедӣ шудааст, ба воситаи қудрати Худ ба шодӣ табдил диҳад.
Мо ҳам баъзан ба ваъдаҳои Худо ҳайрон мешавем
Ин воқеа моро ба бовар кардан ба қудрати Худо даъват мекунад.
Чӣ тавр Худо метавонад дар ҷисми инсон зоҳир шавад? Чӣ тавр Исои Масеҳ метавонад барои гуноҳҳои мо бимирад? Чӣ тавр Ӯ аз мурдагон эҳё шавад?
Барои ақли инсон баъзе ҳақиқатҳо хеле бузург ва душвор ба назар мерасанд. Аммо имон бар асоси фикру қобилияти худи мо сохта намешавад. Имон аз шунидани Каломи Худо меояд. Соро низ бояд ба он чизе, ки Худо гуфта буд, бовар мекард, ҳатто вақте ки шароити ӯ баръакси ваъдаи Худо менамуд.
Баъзан мо низ бояд ҳамин тавр зиндагӣ кунем. Мо на аз рӯи он чизе, ки имрӯз мебинем, балки аз рӯи Каломи Худо ва ваъдаҳои Ӯ зиндагӣ мекунем. Ин маънои онро надорад, ки мо ҳар рӯз чизи ғайриимконро интизор шавем ё ҳар хоҳиши худро «ваъдаи Худо» ном барем. Маънояш ин аст, ки вақте Худо чизеро гуфтааст, мо ба Ӯ бовар мекунем, ҳатто агар ҳоло иҷро шудани онро набинем.
“Худо одамизод нест, ки дурӯғ бигӯяд, ва писари одам нест, ки аз ваъдаи худ пушаймон шавад: оё Ӯ сухане мегӯяд — ва ба ҷо намеоварад? Ва оё Ӯ қавле медиҳад — ва иҷро намекунад?” (Ададҳо 23:19, KM99)
“19 Ҳарчанд Иброҳим мефаҳмид, ки бадани садсолаи ӯ қариб ба мурдан расида буд ва занаш Соро аз синни таваллуд кардан кайҳо гузаштааст, имонаш суст нашуд. 20 Иброҳим шубҳа накарда ба ваъдаи Худо бовар намуд ва дар имон устувор шуда, Худоро ситоиш кард. 21 Ӯ боварии комил дошт, ки Худо он чиро, ки ваъда додааст, иҷро карда метавонад. 22 Барои ҳамин Худо Иброҳимро барои имонаш росткор ҳисобид.” (Румиён 4:19-22, KMO)
Ваъдаи Худо ба қудрати Ӯ такя мекунад, на ба имкониятҳои инсон. Он чизе ки Худо ваъда медиҳад, Ӯ қодир аст иҷро кунад. Барои ҳамин мо метавонем ба Каломи Ӯ такя кунем, ҳатто вақте ки ҳоло иҷро шудани ваъдаашро намебинем.

Барои мо чӣ маъно дорад?
Дар зиндагии мо низ ҳолатҳое мешаванд, ки мисли вазъияти Иброҳим ва Соро ғайриимкон менамоянд. Шояд ҷавоби дуо дер меояд. Шояд муносибате вайрон шудааст. Шояд дар оила мушкилие ҳаст. Шояд дар хизмати Худо мо роҳеро намебинем. Шояд мо фикр мекунем, ки барои тағйир додани вазъият аллакай хеле дер шудааст.
Дар чунин вақтҳо мо бояд ба худ саволи Худоро ёдрас кунем: «Оё барои Худованд чизе душвор аст?» (Ҳастӣ 18:14).
Мо набояд ба Худо гӯем, ки Ӯ ҳатман ҳамон чизеро, ки мо мехоҳем, иҷро кунад. Аммо метавонем ба Ӯ бовар кунем, ки Ӯ ваъдаҳои Худро иҷро мекунад ва ҳеҷ чиз қудрати Ӯро маҳдуд намекунад.
Иброҳим ва Соро солҳои зиёд интизор шуданд. Худо дер накард. Ӯ дар вақти Худ амал кард. Бинобар ин, вақте ки мо ҷавоби Худоро ҳанӯз намебинем, биёед бо Ӯ зиндагӣ кунем, Каломи Ӯро бишнавем ва ба Ӯ такя кунем.
Худовандо, ба ман имон деҳ, вақте ки ваъдаҳои Ту аз шароити ман бузургтар менамоянд. Ба ман ёрӣ деҳ, ки ба ҷои танҳо ба мушкилоти худ нигоҳ кардан, ба Ту нигоҳ кунам. Ман медонам, ки барои Ту ҳеҷ чиз душвор нест. Ман намехоҳам ҳар хоҳиши худро ваъдаи Ту ҳисоб кунам, балки мехоҳам ба Каломи Ту такя кунам. Ба ман сабр деҳ, то вақти Туро интизор шавам, ва имон деҳ, то ба ваъдаҳои Ту бовар кунам. Ташаккур, ки Ту Худои вафодор ҳастӣ. Он чизеро, ки ваъда медиҳӣ, фаромӯш намекунӣ. Ба ман ёрӣ деҳ, ки имрӯз бо Ту зиндагӣ кунам ва ба Ту такя намоям. Омин.
Ҳастӣ 18:16–33 – Иброҳим барои Садӯм илтимос мекунад
Пас аз он ки Худованд бо Иброҳим суҳбат кард, Ӯ ба Иброҳим гуфт, ки гуноҳи Садӯм ва Амӯро хеле зиёд шудааст ва Ӯ барои дидани вазъияти онҳо меравад.
“16 Ва он мардон аз он ҷо бархоста, сӯи Садӯм назар дӯхтанд, ва Иброҳим ҳамроҳашон равона шуд, то ки онҳоро гусел кунад. 17 Ва Худованд гуфт: «Оё он чи Ман карданиам, аз Иброҳим пӯшида дорам? 18 Ва аз Иброҳим ҳатман халқи бузург ва зӯроваре ба вуҷуд хоҳад омад, ва ҳамаи халқҳои рӯи замин дар ӯ баракат хоҳанд хост.
19 Зеро ӯро барои он шинохтаам, ки фарзандони худро, ва аҳли байти худро баъд аз худ амр хоҳад фармуд, ки роҳи Худовандро риоя карда, адлу инсофро ба амал оваранд, то ки Худованд он чи дар ҳаққи Иброҳим гуфтааст, ба вай бирасонад». 20 Ва Худованд гуфт: «Фиғон аз дасти Садӯм ва Амӯро бисьёр шудааст, ва гуноҳашон бағоят гарон шудааст. 21 Фурӯд омадам, то бубинам, ки оё онҳо комилан мувофиқи фиғоне ки ба Ман мерасад, рафтор кардаанд, ё не; хоҳам донист». 22 Ва мардон аз он ҷо сӯи Садӯм рӯй ниҳода рафтанд; вале Иброҳим ҳанӯз пеши Худованд истода буд.” (Ҳастӣ 18:16-22, KM99)
Дар ин воқеа мо мефаҳмем, ки аҳди Худо бо Иброҳим чӣ маъно дорад. Худо Иброҳимро интихоб карда буд, то ӯ ва хонадонаш роҳи Худовандро нигоҳ доранд, корҳои дуруст кунанд ва ба адолат аҳамият диҳанд. Ин бояд дар зиндагии ҳаррӯзаи онҳо дида мешуд. Худо гуфт: «Зеро ӯро барои он шинохтаам, ки фарзандони худро, ва аҳли байти худро баъд аз худ амр хоҳад фармуд, ки роҳи Худовандро риоя карда, адлу инсофро ба амал оваранд, то ки Худованд он чи дар ҳаққи Иброҳим гуфтааст, ба вай бирасонад». (Ҳастӣ 18:19, KM99).
Ин сухан барои мо ҳам муҳим аст. Имони ҳақиқӣ танҳо сухан ё маросими динӣ нест. Вақте ки мо бо Худо зиндагӣ мекунем, ин дар муносибати мо бо оила, ҳамсояҳо ва одамони гирду атроф низ дида мешавад. Дар фарҳанги мо обрӯи як оила аксар вақт ба рафтори аъзои он вобаста аст. Ҳамин тавр, зиндагии мо низ метавонад нишон диҳад, ки мо ба Худо тааллуқ дорем.
Баъд Иброҳим барои одамони одиле, ки дар Садӯм буданд, ба Худованд илтимос карданро оғоз мекунад. Иброҳим медонист, ки адолат маънои онро дорад, ки мо ба одамони зери фишор ва зулм монда бетараф набошем. Каломи Худо мегӯяд: «Адолатро омӯзед, ситамдидаро дастгирӣ кунед» (Ишаъё 1:17). Инчунин: «Ҳаққи камбағал ва мазлумро ҳимоя кунед» (Ирмиё 22:3).
Иброҳим аз Худо мепурсад: агар дар шаҳр 50 одами одил бошанд, оё Худо шаҳрро нобуд мекунад? Худованд ҷавоб медиҳад, ки ба хотири он 50 нафар шаҳрро нобуд намекунад. Иброҳим боз илтимос мекунад: агар 45 нафар бошанд-чӣ? Баъд 40, 30, 20 ва ниҳоят 10 нафар. Ҳар дафъа Худованд мегӯяд, ки ба хотири одамони одил шаҳрро дар он ҳолат нобуд намекунад. Аммо дар охир мебинем, ки ҳатто 10 нафар ҳам дар он ҷо набуданд. Аз ин рӯ, Садӯм доварӣ карда мешавад.
23 Ва Иброҳим наздик омада, гуфт: «Наход ки одилро бо шарир маҳв созӣ? 24 Шояд, дар ин шаҳр панҷоҳ одил бошанд? Наход ки онҳоро маҳв созӣ, ва он маконро ба хотири панҷоҳ одиле ки дар он бошанд, амон надиҳӣ? 25 Калло ва ҳошо ба Ту, ки коре мисли ин бикунӣ, ки одилро бо шарир бикушӣ, ва одилу шарир баробар бошанд; калло ва ҳошо ба Ту! Оё Довари тамоми замин аз рӯи адл амал нахоҳад кард?»
26 Ва Худованд гуфт: «Агар дар шаҳри Садӯм панҷоҳ одил ёбам, тамоми он маконро ба хотири онҳо амон медиҳам». 27 Ва Иброҳим ба ҷавоб гуфт: «Инак ман, ки хок ва хокистар ҳастам, ҷуръат намудам ба Худованд сухане бигӯям: 28 Шояд, аз он панҷоҳ одил панҷ нафар кам бошад, наход ки тамоми шаҳрро аз боиси панҷ нафар маҳв созӣ?» Гуфт: «Агар дар он ҷо чилу панҷ нафар ёбам, маҳв накунам».
29 Ва боз илова намуда, ба Ӯ гуфт: «Шояд, дар он ҷо чил нафар ёфт шаванд?» Гуфт: «Ба хотири чил нафар ҳам ин корро накунам». 30 Ва гуфт: «Худованд дарғазаб нашавад, ки ман сухане хоҳам гуфт: шояд, дар он ҷо сӣ нафар ёфт шаванд?» Гуфт: «Агар дар он ҷо сӣ нафар ёбам, ин корро накунам». 31 Ва гуфт: «Инак, ман ҷуръат намудам ба Худованд сухане бигӯям: шояд, дар он ҷо бист нафар ёфт шаванд?» Гуфт: «Ба хотири бист нафар маҳв накунам».
32 Ва гуфт: «Худованд дарғазаб нашавад, ки ман фақат як бори дигар сухане хоҳам гуфт: шояд, дар он ҷо даҳ нафар ёфт шаванд?» Гуфт: «Ба хотири даҳ нафар маҳв накунам». 33 Ва Худованд, чун гуфтугӯро бо Иброҳим тамом кард, бирафт; ва Иброҳим ба макони худ баргашт. (Ҳастӣ 18:23-33, KM99)
Мо аз ин чӣ меомӯзем?
Аввал, мо бояд бо роҳи Худованд зиндагӣ кунем. Ин маъно дорад, ки кори дуруст кунем, адолатро дӯст дорем ва нисбат ба дигарон бепарво набошем.
Дуюм, ҳузури мо дар ҷомеа аҳамият дорад. Шояд мо кам бошем, аммо Худо метавонад ба воситаи чанд нафаре, ки ба Ӯ содиқанд, ба бисёр одамон таъсир расонад. Чунон ки як чароғ дар хонаи торик тамоми хонаро равшан мекунад, зиндагии як одами содиқ низ метавонад ба атрофиён таъсир расонад.
Дар ҷомеаи мо мо инро хуб мефаҳмем. Баъзан як оилаи солим ба тамоми маҳалла таъсири хуб мерасонад. Як падар ё модаре, ки бо фарзандонаш дуруст муносибат мекунад, ба дигарон намуна мешавад. Як ҳамсояи боэътимод метавонад дар вақти душворӣ ба дигарон ёрӣ диҳад. Ҳамин тавр, зиндагии мо дар байни мардум метавонад шаҳодати Худо бошад.
Мо намедонем, ки Худо чанд бор ба хотири дуои як бандаи Ӯ довариро ба таъхир гузоштааст. Мо инчунин намедонем, ки чанд бор ҳузури як шахси имондор дар як оила, маҳалла ё шаҳр барои дигарон баракат шудааст. Аз ин рӯ, ҳатто агар мо кам бошем ҳам, набояд фикр кунем, ки ҳузури мо аҳамият надорад. Худо метавонад ба воситаи зиндагии мо нур диҳад.
Адолати Худо ва раҳмати Худо
Иброҳим ду чизро дар як вақт ба назар мегирад: адолати Худо ва раҳмати Худо. Иброҳим медонад, ки Худо Одил аст ва кори нодурустро беҷазо намегузорад. Аммо ӯ инчунин медонад, ки Худо раҳмкунанда аст. Барои ҳамин ӯ барои Садӯм илтимос мекунад.
Иброҳим гӯё байни ду масъала меистад. Агар тамоми шаҳр нобуд шавад ва одамони бегуноҳ ҳам зарар бинанд, адолати Худо зери савол мемонад. Аммо агар гунаҳкорон бе доварӣ озод шаванд, боз адолати Худо зери савол мемонад. Бинобар ин Иброҳим ба Худованд мегӯяд: «Оё Довари тамоми замин кори одилона нахоҳад кард?» (Ҳастӣ 18:25).
Ин саволи хеле муҳим аст. Иброҳим ба Худо бовар дорад, ки Ӯ кори дуруст мекунад. Ӯ кӯшиш намекунад, ки Худоро маҷбур кунад. Ӯ танҳо бо фурӯтанӣ илтимос мекунад ва натиҷаро ба дасти Худо месупорад. Ин барои дуоҳои мо ҳам дарси муҳим аст. Мо метавонем барои оилаамон, ҳамсояҳоямон, деҳа ё маҳаллаамон ва барои тамоми кишвар дуо кунем. Мо метавонем аз Худо раҳм талаб кунем. Аммо дар охир доварӣ ва ҳукми ниҳоӣ дар дасти Худост.
Худо «Довари тамоми замин» аст (Ҳастӣ 18:25). Ӯ медонад, ки ҳақиқат дар куҷост ва Ӯ медонад, ки чӣ кор дуруст аст.
Худо воқеаро мебинад
Худованд мегӯяд, ки Ӯ меравад ва мебинад, ки дар Садӯм чӣ рӯй дода истодааст. Ӯ фарёди одамони азияткашида ва таҳқиршударо шунидааст. Албатта, Худо ҳама чизро медонад. Ӯ ба маълумоти нав эҳтиёҷ надорад. Аммо дар ин ҷо Китоби Муқаддас ба мо нишон медиҳад, ки Худо ба масъалаҳои беадолатӣ бепарво нест. Ӯ «мебинад» ва «мешунавад».
Ин ба мо низ дарси муҳим медиҳад. Вақте мебинем, ки касе зери фишор аст, ҳаққи касе поймол мешавад ё одаме аз беадолатӣ азоб мекашад, мо набояд худро ба нодонӣ занем. Худо моро даъват мекунад, ки адолатро ҷӯё шавем ва барои дигарон дуо кунем.
Барои мардум дар миёни онҳо истодан
Иброҳим барои Садӯм дуо мекунад, гарчанде ки Садӯм шаҳри ӯ набуд. Ӯ барои одамоне илтимос мекунад, ки ҳатто шояд ӯро намешинохтанд. Ин барои мо намунаи хуб аст. Мо набояд танҳо барои худ ва оилаи худ дуо кунем. Мо метавонем барои маҳалла, шаҳри худ ва кишвари худ низ дуо кунем. Барои роҳбарон, барои оилаҳо, барои ҷавонон, барои кӯдакон ва барои одамоне, ки роҳи дурустро намедонанд.
Баъзан мо фикр мекунем: «Ман танҳо як одам ҳастам, чӣ кор карда метавонам?» Аммо Иброҳим ҳам танҳо як одам буд. Бо вуҷуди ин, ӯ дар пеши Худо истода, барои дигарон илтимос кард.
Мо ҳам метавонем дар миёни мардум ҳамчун одамони одил ва нур зиндагӣ кунем. Шояд шумораи мо зиёд набошад, аммо Худо шумораи моро не, балки содиқии моро мебинад. Дар боби оянда мо мебинем, ки Худо ҳам одамони одилро муҳофизат мекунад ва ҳам гуноҳро доварӣ менамояд. Худо ҳамеша кори дуруст ва одилона мекунад.
- Оё ман барои шаҳри худ, маҳаллаи худ ва мардуми худ дуо мекунам?
- Оё ман танҳо дар бораи мушкилоти худ фикр мекунам ё барои одамони дигар низ дар назди Худо истода, илтимос мекунам?
- Оё зиндагии ман барои одамони гирду атрофам нур аст?
- Оё одамон дар рафтори ман адолат, раҳм ва муҳаббати Худоро мебинанд?
Биёед мисли Иброҳим барои мардумамон дар назди Худо истода, дуо кунем. Мо намедонем, ки Худо ба воситаи дуоҳои мо чӣ кор мекунад. Аммо медонем, ки Ӯ мешунавад ва Ӯ Довари одил аст.
Худовандо, ба замини мо ва ба мардуми мо раҳм кун. Худро ба онҳо нишон деҳ ва роҳҳои Худро ба онҳо омӯзон. Ба ман ёрӣ деҳ, ки дар миёни мардум бо адолат, муҳаббат ва ростӣ зиндагӣ кунам. Маро ба шахсе табдил деҳ, ки барои дигарон дуо мекунад ва дар вақти душворӣ бетараф намемонад.
Худовандо, ба одамони одил қувват деҳ, гуноҳкоронро ба тавба биёр ва ба мардумамон имконияти зиндагӣ, осоиштагӣ ва баракат бидеҳ. Ба ман ёрӣ деҳ, ки мисли Иброҳим дар назди Ту барои дигарон истода, илтимос кунам. Омин.